اثرات اظطراب بر بدن را بدانیم

عکس العمل‌های حاصل از اضطراب

پاسخهای حاصل از اضطراب به دو دسته فیزیولوژیکی و روانی تقسیم می‌گردد:‌

1ـ 13 ـ2 پاسخهای فیزیولوژیکی اضطراب

1 ـ1 ـ13 ـ2 سیستم عصب ی مرکزی

وقتی بدن تحت تأثیر تنیدگی قرار می‌گیرد سیستم سمپاتیک به شرح زیر عمل می‌کند بخش سمپاتیک در حالت تنش با گشاد شدن مردمک چشم میزان دید را افزایش می‌دهد و لوله‌های نای را گشاد می‌کند تا دریافت هوا بیشتر شود ، در نتیجه عمل قلب سریع شود . حرکات دودی روده و انقباض اسفنگتر روده و اعمال مثانه کمتر می‌شود . ترشح غدد کاهش یافته و انقباضات در موارد غیز اضطراب قطع می‌شود .

سیستم پاراسمپاتیک نیز باعث می‌شود هضم افزایش یابد ، تخلیه غیر ارادی مثانه و روده انجام شود در مواقع ترس شدید (ایروینگ[1]، 1993).

 2 ـ1 ـ13 ـ2 سیستم غدد‌

وقتی محرک عامل تنیدگی در سیستم عصبی مرکزی دریافت شد ، تحریک به وسیله سیستم خودکار به هیپوفیز منتقل وبخش قدامی غده هورمون آدرنوکورتیکوتروپین ترشح می‌کند . سطح بالای این هورمون جهت سازگاری و فرایند هموستاتیک بدن ضروری است (روبینسون[2]، 1997).

همچنین به نظر می‌رسد نوراپی نفرین جاندار را برای واکنش در مواقع اضطراری آماده می‌کند . این ماده در مسیر عبور خود از عروق خونی وقتی به هیپوفیز می‌رسد این غده را به ترشح هورمونی برمی‌انگیزد که بر لایه بیرونی غده‌های فوق کلیوی اثر می‌گذارد این هورمون به نوبه خود کبد را در جهت افزایش میزان قند خون تحریک می‌کند و از این راه بدن انرژی لازم را برای واکنش سریع کسب می‌کند .

حاصل فعل و انفعالات فوق در موارد اضطرابی موجب تغییرات فیزیولوژیکی در دستگاه های زیر می‌شود:

1 ـ قلب و عروق : درد شدید قلب که به گردن و شانه انتشار یافته ، نوسان فشار خون و افزایش ضربان قلب از علائم عمده اضطراب حاد است.

2 ـدستگاه تنفس: تنفس سریع شده .

3 ـ دستگاه گوارش: خشکی دهان ، تهوع ، استفراغ ، بی اشتهایی و گاهی پرخوری ، افزایش حرکات دودی، اسهال و لرزش.

4 ـ ادراری تناسلی: تکرر ادرار ، سرد مزاجی ، کاهش میل جنسی در زنها و نغوظ در مردان .

5 ـ دستگاه حرکتی: افزایش تونوس در عضلات ارادی در نتیجه احساس ضعف و خستگی .

6 ـ پوست: برافروختگی یا رنگ پریدگی به علت تغییرات عروقی (حسینی، 1390).

 

2 ـ13 ـ2 پاسخهای روانی

عکس العمل های رفتاری به صورت تحریک پذیری ، بی‌قراری ، بی‌خوابی ، اشتغال فکر ، جویدن ناخن، بی‌اشتهایی، سیگار کشیدن (ایروینگ، 1993).

1 ـ2 ـ13 ـ2 تأثیر اضطراب بر تفکر

نگرانی، اشتغال در تمرکز، احساس خالی بودن ذهن ، اهمیت بیش از اندازه دادن به تهدیدات واحساس بی‌کفایتی که همه اینها باعث کاهش کار‌آمدی تفکر در حل مشکلات می‌شود.

2 ـ2 ـ13 ـ2 تأثیر اضطراب برکارکرد انگیزش

در این حالت رفتارهایی چون اجتناب از موقعیت‌ها ، وا بستگی زیاد ، تمایل به فرار پدید می‌آید. در این حالت افراد برای اجتناب از موقعیت‌ها ، خود را با مکانیزم جابجایی تعدیل می‌کنند . اضطراب در موارد شدید باعث تجلی احساس گناه می‌شود (پور‌افکاری، 1389).

 

14 ـ2 تجارب اضطراب بر انگیزه

با توجه به دیدگاه‌های مختلف در مورد منشأ‌ اضطراب باید اذعان کرد که عمدتاً‌ اضطراب از بدو تولد انسان به وجود می‌آید . کودک شیرخوار از کمبود غذا و نامناسبی بستر دچار اضطراب می‌شود و با شناخت مادر، جدایی و دوری از او مضطرب می‌گردد. باید توجه داشت که در دوران دبستان و نوجوانی اضطراب به شکل دیگری تظاهر می‌کند (کرمانی، 1390).

پس تجاربی که موجب اضطراب می‌گردند به 2 دسته تقسیم می‌شوند :

1 ـ14 ـ2 تجارب دوران طفولیت :

  • اولیای سرد و نامهربان و غیر مسؤل.
  • حقارت و تنبیه و ایجاد احساس گناه.
  • رفتار پرخاشگرانه در افراد خانواده.
  • کتمان و پنهان کردن احساس خوب عاطفی توسط والدین.
  • لطمه جنسی در دوران کودکی.
  • جلوگیری و محدود کردن رشد شخصیت کودک.
  • مشکلات زناشویی در ابعاد مختلف.

2ـ14 ـ2 تجارب دوره بلوغ

1- ورود خاطرات و موارد واپس زده شده به خودآگاه شخص در دوره بلوغ .

2- نارسایی شخصیت به علت زمینه قبلی دوره طفولیت و تأثیر والدین سرد وبی‌تفاوت .

3- ناکامی حرفه‌‌ای و اداره زندگی .

4- شکست‌های متعدد در روابط اجتماعی و اعتماد به نفس پائین .

5- مسائل زناشویی و شکست در آن .

6- بروز خشم واپس زده شده در خود‌آگاه که موجبی برای اضطراب است .

7- تمایلات جنسی و اختلالات جنسی .

8- تنیدگی های زندگی .

9- بیماری‌های جسمی شدید از موارد اضطراب برانگیز دوره بلوغ می‌باشد (مجد، 1387).

[1]– Irving

[2]– Robinson