اثرات اظطراب بر بدن را بدانیم

عكس العمل‌هاي حاصل از اضطراب

پاسخهاي حاصل از اضطراب به دو دسته فيزيولوژيكي و رواني تقسيم مي‌گردد:‌

1ـ 13 ـ2 پاسخهاي فيزيولوژيكي اضطراب

1 ـ1 ـ13 ـ2 سيستم عصب ي مركزي

وقتي بدن تحت تأثير تنيدگي قرار مي‌گيرد سيستم سمپاتيك به شرح زير عمل مي‌كند بخش سمپاتيك در حالت تنش با گشاد شدن مردمك چشم ميزان ديد را افزايش مي‌دهد و لوله‌هاي ناي را گشاد مي‌كند تا دريافت هوا بيشتر شود ، در نتيجه عمل قلب سريع شود . حركات دودي روده و انقباض اسفنگتر روده و اعمال مثانه كمتر مي‌شود . ترشح غدد كاهش يافته و انقباضات در موارد غيز اضطراب قطع مي‌شود .

سيستم پاراسمپاتيك نيز باعث مي‌شود هضم افزايش يابد ، تخليه غير ارادي مثانه و روده انجام شود در مواقع ترس شديد (ايروينگ[1]، 1993).

 2 ـ1 ـ13 ـ2 سيستم غدد‌

وقتي محرك عامل تنيدگي در سيستم عصبي مركزي دريافت شد ، تحريك به وسيله سيستم خودكار به هيپوفيز منتقل وبخش قدامي غده هورمون آدرنوكورتيكوتروپين ترشح مي‌كند . سطح بالاي اين هورمون جهت سازگاري و فرايند هموستاتيك بدن ضروري است (روبينسون[2]، 1997).

همچنين به نظر مي‌رسد نوراپي نفرين جاندار را براي واكنش در مواقع اضطراري آماده مي‌كند . اين ماده در مسير عبور خود از عروق خوني وقتي به هيپوفيز مي‌رسد اين غده را به ترشح هورموني برمي‌انگيزد كه بر لايه بيروني غده‌هاي فوق كليوي اثر مي‌گذارد اين هورمون به نوبه خود كبد را در جهت افزايش ميزان قند خون تحريك مي‌كند و از اين راه بدن انرژي لازم را براي واكنش سريع كسب مي‌كند .

حاصل فعل و انفعالات فوق در موارد اضطرابي موجب تغييرات فيزيولوژيكي در دستگاه هاي زير مي‌شود:

1 ـ قلب و عروق : درد شديد قلب كه به گردن و شانه انتشار يافته ، نوسان فشار خون و افزايش ضربان قلب از علائم عمده اضطراب حاد است.

2 ـدستگاه تنفس: تنفس سريع شده .

3 ـ دستگاه گوارش: خشكي دهان ، تهوع ، استفراغ ، بي اشتهايي و گاهي پرخوري ، افزايش حركات دودي، اسهال و لرزش.

4 ـ ادراري تناسلي: تكرر ادرار ، سرد مزاجي ، كاهش ميل جنسي در زنها و نغوظ در مردان .

5 ـ دستگاه حركتي: افزايش تونوس در عضلات ارادي در نتيجه احساس ضعف و خستگي .

6 ـ پوست: برافروختگي يا رنگ پريدگي به علت تغييرات عروقي (حسيني، 1390).

 

2 ـ13 ـ2 پاسخهاي رواني

عكس العمل هاي رفتاري به صورت تحريك پذيري ، بي‌قراري ، بي‌خوابي ، اشتغال فكر ، جويدن ناخن، بي‌اشتهايي، سيگار كشيدن (ايروينگ، 1993).

1 ـ2 ـ13 ـ2 تأثير اضطراب بر تفكر

نگراني، اشتغال در تمركز، احساس خالي بودن ذهن ، اهميت بيش از اندازه دادن به تهديدات واحساس بي‌كفايتي كه همه اينها باعث كاهش كار‌آمدي تفكر در حل مشكلات مي‌شود.

2 ـ2 ـ13 ـ2 تأثير اضطراب بركاركرد انگيزش

در اين حالت رفتارهايي چون اجتناب از موقعيت‌ها ، وا بستگي زياد ، تمايل به فرار پديد مي‌آيد. در اين حالت افراد براي اجتناب از موقعيت‌ها ، خود را با مكانيزم جابجايي تعديل مي‌كنند . اضطراب در موارد شديد باعث تجلي احساس گناه مي‌شود (پور‌افكاري، 1389).

 

14 ـ2 تجارب اضطراب بر انگيزه

با توجه به ديدگاه‌هاي مختلف در مورد منشأ‌ اضطراب بايد اذعان كرد كه عمدتاً‌ اضطراب از بدو تولد انسان به وجود مي‌آيد . كودك شيرخوار از كمبود غذا و نامناسبي بستر دچار اضطراب مي‌شود و با شناخت مادر، جدايي و دوري از او مضطرب مي‌گردد. بايد توجه داشت كه در دوران دبستان و نوجواني اضطراب به شكل ديگري تظاهر مي‌كند (كرماني، 1390).

پس تجاربي كه موجب اضطراب مي‌گردند به 2 دسته تقسيم مي‌شوند :

1 ـ14 ـ2 تجارب دوران طفوليت :

  • اولياي سرد و نامهربان و غير مسؤل.
  • حقارت و تنبيه و ايجاد احساس گناه.
  • رفتار پرخاشگرانه در افراد خانواده.
  • كتمان و پنهان كردن احساس خوب عاطفي توسط والدين.
  • لطمه جنسي در دوران كودكي.
  • جلوگيري و محدود كردن رشد شخصيت كودك.
  • مشكلات زناشويي در ابعاد مختلف.

2ـ14 ـ2 تجارب دوره بلوغ

1- ورود خاطرات و موارد واپس زده شده به خودآگاه شخص در دوره بلوغ .

2- نارسايي شخصيت به علت زمينه قبلي دوره طفوليت و تأثير والدين سرد وبي‌تفاوت .

3- ناكامي حرفه‌‌اي و اداره زندگي .

4- شكست‌هاي متعدد در روابط اجتماعي و اعتماد به نفس پائين .

5- مسائل زناشويي و شكست در آن .

6- بروز خشم واپس زده شده در خود‌آگاه كه موجبي براي اضطراب است .

7- تمايلات جنسي و اختلالات جنسي .

8- تنيدگي هاي زندگي .

9- بيماري‌هاي جسمي شديد از موارد اضطراب برانگيز دوره بلوغ مي‌باشد (مجد، 1387).

[1]– Irving

[2]– Robinson