اعتیاد و رابطه ان با شخصیت

دانلود پایان نامه

اعتیاد و شخصیت:

الکادر[1] و همکاران (2009) طی تحقیق خود با مطالعه روی 183 نفر از اعضای مرکز اعتیاد و بهداشت روان به این نتیجه رسیدن که آدمایی که دلپذیرترند و از روان رنجورخویی کمتری رنج می برن نسبت به دیگر معتادان در درمان با متادون موفق ترن.

بوتلندر[2] و سویکا[3] (2005) با بررسی تاثیر جنبه های جور واجور شخصیت در موفقیت افراد در ترک الکل با مطالعه 103 نفر معتاد به الکل و بررسی 6 و 12 ماهه به این نتیجه رسیدن که معتادین که در ترک موفق بودن روان نژندی پائین تر و مسئولیت پذیری بیشتری داشتن.

بال (2002) هم نشون داد که معتادین به مواد مخدر نسبت به افراد عادی روان رنجورخوتر هستن و از توافق پذیری و گشودگی کمتری بهره دارن.

تو یه مطالعه دیگه فیشر و الیاس (1998) برگشت به عنوان برآیند عوامل سخصیتی رو مورد بررسی قرار دادن و در پیگیری یکساله مشخص شد که برگشت کنندگان در پرسشنامه NEO  در بخش عصبیت صاحب نمرات بالا و در بخش وجدانی بودن دارای نمرات پائینی هستن این دو صفت در رشد و نگهداری و برگشت مصرف مواد تاثیر به سزایی داره.

کوایرک و مک کرومیک(1998) در مطالعه ای روی جمعیتی بالغ بر 3500 سوء به کار گیری مواد در مورد مؤلفه های شخصیتی و بعضی متغیرهای دیگه مثل روش های مقابله پیدا کردن که سوء به کار گیری کنندگان مواد به طور معناداری نمرات بیشتری در اندازه عصبیت و نمرات کمتری در مقیاسای وجدانی بودن و توافق نسبت به گروه بهنجار در آزمون NEO- PIR بدست آوردن.

پاتالانو (1998) با مطالعه ویژگیای شخصیتی افراد وابسته به هروئین در مقایسه با افراد عادی به این نتیجه رسید که معتادان به هروئین از روان رنجورخویی بیشتر رنج می برن.

نارایان و همکاران (1997) با مقایسه ویژگیای شخصیتی بیماران گرفتار به سوء مصرف مواد و افراد غیر مریض دادن که دو گروه تفاوتای معناداری در عوامل شخصیتی خود دارن، طوری که افراد غیر مریض برونگراتر و غیرتکانشی تر هستن و از روان رنجورخویی کمتری دارن.

ووکوف و همکاران (1995) پژوهشی روی 80 نفر از معتادین به مواد مخدر که از نظر سنی در دامنه (40 – 14) قرار داشتن انجام دادن نتیجه تحقیق نشون داد که معتادین به مواد مخدر در سه بعد اصلی شخصیت آسیب گریزی، نوخواهی، وابسته به پاداش بودن  به شکل معناداری نمرات بالا تری نسبت به گروه کنترل بدست آوردن هم اینکه در این تحقیق معتادین به مواد مخدر در ویژگیهای شخصیتی دیگه مثل تکانشی بودن، کمرویی و خجالتی بودن در  مقابل بیگانگان و وابسته بودن به شکل معناداری نسبت به گروه مقایسه نمرات بالاتری کسب کردن(به نقل از جعفری، 1382).

رزنتال و همکارانش (1990) تو یه بررسی روی حدود 300 نفر از سوء به کار گیری کنندگان مواد بستری شده با به کار گیری پرسشنامه آیزنک به این نتیجه رسیدن که معتادین به طور معناداری  درونگرا تر و عصبی تر از گروه نرمال بودن. در تحقیقی دیگه که به وسیله مون و همکارانش روی 40 نفر سوء به کار گیری مواد با پرسشنامه NEO_FFI انجام شد به این نتیجه رسیدن که معتادان در عصبیت و برونگرایی نمرات بیشتری نسبت به گروه بهنجار کسب کرده بودن (به نقل از جعفری، 1382).

کرمر و کامرون در کتاب راهنمایی وابستگی دارویی در تبیین اعتیاد یادآوری می کنه که اعتیاد ممکنه نمودار پریشونی و پریشونی منش باشه. معتاد خواهان ارضا بی درنگ بعضی از نیازای خویشتنه با اینکه پسایندهای ناگواری در ورداشته باشه. رابطه بین شخصیت و اعتیاد رابطه ای متقابله یعنی فرد به دلیل وضع خاص شخصیتی، نیازها، شکستا، ناتوانی در برخورد با مسائل و ناکامیهای زندگی، نبود ثبات عاطفی و از همه مهمتر وابستگی هیجانی به اعتیاد روی میاره. و اعتیاد هم به نوبه خود موجب می شه که شخص انسجام روانی و هیجانی خود رو از دست بده. اینجوری بین اعتیاد و شخصیت دور باطلی ساخته میشه که نابود کردن اون از یه سو لازمه تغییر شرایط داخلی یعنی ایجاد آسیب ناپذیری در برابر مشکلات زندگیه (برژره 1986، ترجمه گرگانی 1368).

در کل میشه گفت که رابطه بین ویژگیهای روانشناختی شامل اعتماد به نفس ضعیف، اعتماد کم به قدرت کنترل فردی، درجه خیلی از نارضایتی و بدبینی، نیاز شدید به کسب تایید اجتماعی، یکی بودن اجتماعی کم، اضطراب قابل توجه، خود اعمالی ضعیف، تکانشی بودن، انگیزه سرکشی و تمرد، نبود پذیرش مسئولیت و نقش پذیری ضعیف در جامعه که با رفتار مصرف مواد در رابطه هستن، باعث شده در اول احتمال وجود یه طبقه تشخیصی به عنوان شخصیت معتاد مطرح شه. اما آشکاره که اطلاعات موجود  ساپورت ای واسه وجود تابلوی تشخیص خاصی که همه مصرف کنندگان مواد مخدر رو در میگیره جفت و جور نمی کنه چون که این علایم رو نمیشه به طور منحصر به فرد در افراد معتاد یافت و افراد غیر معتاد هم ممکنه نمونه این ویژگیها  رو ظاهر کنن (میلمن و همکاران 1983، به نقل از بید برگ نیا، 1377).

ژان برژه (ترجمه گرگانی1368) پس از بررسی ساختارشناسی و تفکری معتادان نتیجه میگیره که اول اینکه هیچگونه ساختار روانی عمیق و ثابتی که مختص رفتار معتادانه باشه وجود نداره، دوم اینکه، رفتار معتادانه هیچوقت طبیعت خاص ساختار پایه ای افراد رو تغییر نمی ده بلکه فقط یه جور کارکرد ثانوی در ساختار عمیق روانی بوجود میاره. سوم اینکه وابستگی به مواد مخدر  فقط در اثر با آگاهی و رو بوجود نمیاد بلکه در ضمیر ناخودآگاه ، تلاشی واسه دفاع و تنظیم اقتصاد روانی در مقابل ضعفا و مشکل هاییه که در ساختار اصلی بروز کرده ایشون طبق نتیجه گیری سه گانه فوق وجود شخصیت مشترک میان معتادان رو نفی می کنه اما پیشنهاد می کنه که واسه پیدا کردن شکل های جور واجور منظم تر آرایش شخصیتی  که جداگونه از ساختارهای زیر بنائی شخصیته به جستجو  بپردازیم . کلا خصوصیاتی مثل عزت نفس پایین تر، تمایل به خودکشی ، درگیری با منبع قدرت، برون ریزی، خشونت، احساس اضطراب و بیقراری در گروه هروئینیا وسیع تر از گروه دلیل بود بدون اینکه الگوی متحد الشکل و تنها ای وجود داشته باشن.

گوسوپ و همکاران (1983) هم با مقایسه ویژگیای شخصیت افراد وابسته به مواد با افراد عادی به این نتیجه رسیدن که معتادین در بعد روان ناراحت خویی نمرات بالاتر و در بعد برونگرایی نمرات پائین تری داشتن.

در ایران هم چندین مطالعه به مقایسه ویژگیای شخصیتی افراد معتاد و سالم پرداخته ان.

همایونی (2011) هم با مطالعه 218 نفر (109 فرد معتاد و 109 فرد غیرمعتاد) نقش صفات شخصیت و باورهای دینی رو در تمایل به اعتیاد بررسی کرد. یافته های این تحقیق نشون داد که معتادین در جنبه های روان ناراحت خویی و باز بودن نسبت به تجربه نمرات بالاتر و در جنبه های برونگرایی، توافق و مسئولیت پذیری نمرات پائین تری داشتن.

شمالی و همکاران (2011) در پژوهشی با عنوان بررسی مقایسه ای پنج عامل شخصیت در معتادان تحت درمان با متادون و افراد نرمال با مقایسه 102 نفر در سه گروه (معتادین موفق و ناموفق در درمان با متادون و افراد سالم) به این نتیجه رسید که معتادانی که در درمان با متادون موفق بودن از روان رنجورخویی کمتری رنج می بردن و افراد غیرمعتاد نسبت به معتادین از مطلوبیت و مسئولیت پذیری بیشتری برخوردار بودن.

اصغری و همکاران (1389) هم طی تحقیق خود با عنوان جنبه های شخصیتی موثر در برگشت سوء مصرف مواد در وابستگان به مواد افیونی تحت درمان نگهدارنده با متادون به این نتیجه رسید که مریضایی که برگشت داشتن در مقایسه با گروه غیر برگشت از خود جهت دهی و همکاری پائین تر و نوجویی بالاتری برخوردار بودن.

عبدالهی ثانی و همکاران (1389) با بررسی رابطه بین ویژگیای شخصیتی و برگشت مریضی اعتیاد در مراجعه کنندگان به کلینیک تخصصی ترک اعتیاد آتیه نو کرج نشون دادن که در مورد ویژگیای افسردگی و پارانوئید رابطه معنی داری بین دوگروه هست و این دو ویژگی در گروه برگشت کننده بیشتره. کلا ارتباطی بین ویژگیای شخصیتی و برگشت مریضی اعتیاد دیده نشد.

علیلو و همکاران (1388) طی پژوهشی با عنوان مقایسه ویژگیای شخصیت افراد HIV مثبت معتاد با گروه سالم به این نتیجه رسیدن که افراد معتاد در هر پنج عامل بزرگ شخصیت با افراد سالم متفاوت بودن. افراد سالم برون گراتر، با وجدان تر، دارای ثبات عاطفی بیشتر و موافقت بهتری بودن و معتادین در بعد روان نژندی نمرات بالاتری رو کسب کرده بودن.

در تحقیقی که به وسیله سهند و همکاران (1388) انجام شد مشخص شد که طرح وارهای مخالف ابتدایی در موفق و ناموفق بودن ترک مواد افیونی موثره. هم اینکه طبق یافته های تحقیق فخرایی (1388) که با عنوان مقایسه ویژگیهای شخصیتی و هیجان خواهی در افراد معتاد و عادی انجام شد ، معلوم شد که نمرات معتادان در هیجان خواهی و نوروزگرایی بالا و  در عامل گشودگی در برابر تجربه، وجدان گرایی پایین تر بودن. جدیدی و بهاری (1387) هم با مقایسه ویژگیای شخصیتی افراد وابسته به مواد مخدر و افراد وابسته به اینترنت به این نتیجه رسیدن که بین ویژگیای شخصیتی افراد وابسته به مواد مخدر و افراد وابسته به اینترنت فرق معنی داری وجود نداره.

زرگر و همکاران (1387) هم با بررسی رابطه بین ویژگیای شخصیت با آمادگی اعتیاد به مواد مخدر به این نتیجه رسیدن که بین ویژگیای شخصیت با آمادگی اعتیاد به مواد مخدر کارکنان رابطه معناداری هست.

در مطالعه دیگری به وسیله کتابی (1387) که به بررسی نیمرخ شخصیتی 100 معتادان پرداخته بود یافته ها نشون داد که معتادان به مواد مخدر در جنبه های نوجویی( تازگی طلبی) روان نژند گرایی و دیوونگی نمراتی بالاتر از افراد عادی بدست آوردن .

رضوانفرد و همکاران (1386) طی پژوهشی با عنوان رابطه ویژگیای شخصیتی و تکانشگری با اندازه وابستگی نیکوتین در افراد سیگاری به این نتیجه رسیدن که افراد وابسته به نیکوتین در مقایسه با افراد عادی در جنبه های نوجویی، تجربه جویی، از دست دادن خودراهبردی، تکانشگری و رفتارای کنترل نشده فرق معنی داری دارن.

کاظمی و قربونی (1386) مقایسه ویژگیای شخصیتی بیماران گرفتار به سوء مصرف مواد و افراد غیر مریض طبق مدل 5 دلیلی نشون دادن که دو گروه تفاوتای معناداری در عوامل شخصیتی خود دارن، طوری که افراد غیر مریض برونگراتر، انعطاف پذیر، دلپذیرتر، با وجدان تر و کمتر روان آزرده تر از افراد مریض هستن. هم اینکه افراد مریض، مضطرب تر، شتاب زده تر، آسیب پذیرتر بوده و دارای انعطاف پذیری تخیل، زیباپسندی، احساسات، عقاید و … کمتری هستن.

سپهرمنش و همکاران در سال 1385 طی پژوهشی به عنوان بررسی ویژگیهای شخصیتی معتادان تزریقی زندان کاشان به این نتیجه رسیدن که اندازه بالینی شخصیت ضداجتماعی و افسردگی در بین معتادان تزریقی از زیادی بیشتری نسبت به بقیه مقیاسا برخورداره. با در نظر گرفتن این که تعداد بیشتری از افراد گروه مورد مطا لعه، مجرد و زیر 30 سال سن داشتن. در نتیجه این گروه آسیب پذیرتر هستن هم اینکه تحصیلات پایین در این گروه میتونه به عنوان یه عامل پیشگویی کننده جهت ویژگیهای شخصیتی بینظم حساب شه.

یافته های تحقیق هدایتی (1384) نشون داد که معتادان برگشت نیافته از دید شخصیتی برون گراتر، با وجدان تر، دارای ثبات عاطفی بیشتر و موافقت بهتری با جمع هستن و افراد معتاد ناموفق در ترک از دید شخصیتی آدمایی، بدون ویژگیهای شخصیتی گفته شده هستن و یا ویژگیهای نامبرده رو به اندازه کمتری دارن.

بید برگ نیا (1377) هم در بررسی در مورد ویژگیای شخصیتی معتادین که از آزمون 16 دلیلی شخصیت کتل به کار گیری کرده بودن به داین نتیجه رسید که نمرات معتادین به مواد مخدر در عاملایی که صفات و ویژگیایی مثل: دوره ای خویی، خلق استوار، اطاعت  و تسلیم، واقع گرایی، استقلال فکری، دارا بودن اعتماد به نفس رو بدست میدن نسبت به افراد عادی در دامنه پایین تری قرار داشته در حالیکه در عاملهایی که روشن کننده ویژگیهایی مثل، حساسیت هیجانی، سلطه یا برتری، گسیخته خویی، و بی اعتمادی همراه با اضطراب بالا باشن نمرات معتادین نسبت به افراد عادی در دامنه بالاتری قرار داشته.

در پژوهشی که خدیوی (1376) در رابطه با بررسی ویژگیهای شخصیتی و باورهای غیر منطقی معتادین به مواد مخدر و افراد غیر معتاد به عمل بیاره، مدعی شده که در ویژگیهایی مثل، احساس نبود با ارزشی، از خود راضی بودن، احساس خود کم بینی، نبود کنترل بر حوادث محیطی و این احساس که وقایع و تجارب گذشته سرنوشت آدم  رو میسازن، بین معتادین و افراد غیر معتاد فرق معناداری وجود دارن.

تقریبا در تموم نوشته های مربوط به اعتیاد از ویژگیهای شخصیت به عنوان دلیلی  واسه کشیده شدن به طرف اعتیاد گفته شده. مثلا کولب می نویسه عده کثیری از معتادان آدمایی هستن که دارای نارساییا و ناپختگیای شخصیتی بوده و از راه برخورد و ایجاد رابطه وابستگی با افراد معتاد دیگه اینجوری جهت داده می شن(هژیر1376).

یافته های مطالعه دکتر ولی الله اخوت در بیمارستان روزبه (1354) نشون دهنده اینه که معتادان از نظر عاطفی، نابالغ، عصیانگر، بی قراری و دارای احساس دشمنی و دچار نبود رشد اجتماعی، منزوی، دپرس، دچار احساس بی عرضگی و تمایلات سایکوپاتیک  هستن.

[1] Elkader

[2] Bottlender

[3] Soyka