بررسی اثر بخشی درمان شناختی رفتاری بر کاهش سطح افسردگی و بهبود سبک زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲

ورزش و فعالیت بدنی۲۱

مسئولیت پذیری در مورد سلامت.۲۱

مدیریت استرس۲۱

رشد معنوی یا خود شکوفایی۲۱

دیابت نوع ۲.۲۱

تعاریف عملیاتی۲۲

افسردگی۲۲

سبک زندگی۲۲

تغذیه۲۳

ورزش و فعالیت بدنی۲۳

مسئولیت پذیری در مورد سلامت۲۳

مدیریت استرس.۲۳

رشد معنوی یا خود شکوفایی۲۳

دیابت نوع ۲.۲۳

فصل دوم

مقدمه۲۴

درمان شناختی-رفتاری.۲۸

نظریه آسیب شناسی روانی۳۱

نظریه فرایندهای درمان.۳۲

تغییر شناختی رفتاری مایکنبام۳۴

تلفیق رویکردهای شناختی و رفتاری.۳۸

اصول کلی در شیوه درمان شناختی-رفتاری۳۹

تعریف رفتار درمانی.۴۱

نحوه شکل گیری رفتار گرایی و شرح مختصر نظریات رفتار گرایی.۴۲

اصول رفتار درمانی شناختی.۴۳

روش های  درمانی  شناختی  ـ رفتاری : شکل گیری  و اصول. ۴۳

نظریه های شناختی. ۴۷

بیان چند نظریه شناختی . ۴۸

درمان منطقی _ هیجانی الیس ۶۸

درمان بازسازی شناختی مک مولین. ۵۰

مدل شناختی بک از افسردگی. ۵۱

افکار خودآیند. ۵۱

طرحواره ها. ۵۲

خطاهای منطقی. ۵۲

مثلث شناختی. ۵۲

مولفه های بنیادین. ۵۴

نظریه یادگیری اجتماعی بندورا (یا نظریه شناختی اجتماعی بندورا):  . ۵۴

افسردگی۵۶

چارچوب نظری.۵۶

تعریف افسردگی.۵۸

مروری کوتاه بر طبقه بندی اختلالات خلقی۶۰

اختلالات افسردگی اساسی.۶۲

ویژگی های بالینی اختلالات افسردگی اساسی.۶۲

ویژگی و اختلال های همراه.۶۴

همه گیر شناسی۶۵

تشخیص افتراقی۶۷

اختلال مختلط اضطرابی – افسردگی۶۸

علت شناسی افسردگی.۶۹

نظریه های روانشناختی در مورد افسردگی.۷۱

نظریه زیست شناختی.۷۱

نظریه روان پویایی.۷۲

نظریه یادگیری۷۳

نظریه رفتار گرایی۷۴

نظریه شناختی۷۵

درماندگی آموخته شده ۷۶

سبک زندگی.۷۷

سبک زندگی از دیدگاه روانکاوی (آلفرد آدلر) ۷۷

مفهوم سبک در زندگی آدلر۷۷

اعتقادات مربوط به شیوه ی زندگی .۸۳

سبک زندگی از دیدگاه اجتماعی(جامعه شناسی).۸۵

ریشه شناسی سبک زندگی۸۶

مفهوم سبک زندگی در علوم اجتماعی.۹۱

نقد و بررسی۹۵

مولفه های سبک زندگی۹۹

نقد و بررسی .۱۰۲

سبک زندگی از دیدگاه روانشناسی.۱۰۵

دیابت۱۰۹

چه کسانی به دیابت نوع دو مبتلا می شوند۱۱۱

درمان دیابت نوع دو.۱۱۱

افراد دیابتی مستعد ابتلا به چه مشکلاتی هستند؟۱۱۲

پیشگیری .۱۱۳

جمع بندی کلی.۱۱۶

فصل سوم

مقدمه.۱۲۰

روش پژوهش.۱۲۰

معرفی نمادها۱۲۱

شیوه اجرای پژوهش.۱۲۱

جامعه آماری۱۲۱

روش نمونه و حجم نمونه۱۲۲

ابزاهای اندازه گیری و جمع آوری اطلاعات۱۲۲

مطالعات کتابخانه ای۱۲۲

پرسشنامه.۱۲۲

پرسش نامه افسردگی بک .۱۲۳

پرسشنامه سبک زندگی ۱۲۳

شرح مختصر جلسات.۱۲۴

رئوس مطالب مطرح شده در جلسات ۱۲۹

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات۱۲۹

فصل چهارم

مقدمه۱۳۱

داده های آمار توصیفی۱۳۵

داده های آمار استنباطی۱۳۵

فصل پنجم

مقدمه۱۴۱

بحث و بررسی در مورد فرضیه های پژوهش.۱۴۳

محدودیتهای پژوهش.۱۴۷

پیشنهادات تحقیق.۱۴۸

منابع فارسی.۱۵۰

منابع انگلیسی۱۵۶

پیوست الف(برنامه های آموزشی)۱۶۴

پیوست ب(ابزارهای پژوهشی)۱۷۰

۱مقدمه:

مطلب دیگر :

رفتار درمانی شناختی یا درمان شناختی رفتاری در اواخر دهه ی پنجاه در مغرب زمین ظهور کرد.درمان شناختی رفتاریبرای بسیاری از مشکلات روانشناختی و گستره ی وسیعی از اختلالات روانپزشکی نظیر کنترل خشم،اختلالات خلقی،اضطرابی و درمان اسکیزوفرنی به کار می رود.شواهد تجربی برآمده از مغرب زمین نشان میدهد که درمان شناختی رفتاریرویکردی موثر برای درمان بسیاری از اختلالات روانشناختی و روانپزشکی است.درمان شناختی رفتارینه تنها در جهان غرب پزیرفته شده و به کار گرفته می شود،بلکه در بسیاری از کشورهای آسیایی نظیر چین،هند،پاکستان،تایلند و اندونزی نیز به کار گرفته می شود.هم اکنون برای بسیاری از درمانگران و پژوهشگران مشخص شده است که درمان شناختی رفتارینوعی روان درمانی کارآمد استکه برای بسیاری از مردمی که از مشکلات بهداشت روان رنج می برند می تواند به کار گرفته شود. یکی دیگر از دلایل موفقیت درمان شناختی رفتاریاستفاده از راهنمای درمانی است که هدایت کننده ی پژوهش  در رفتار در مانی شناختی هستند.در حال حاضر چنین دستور عمل هایی را می توان از پیشینه یا نوشتارهای پژوهشی و مراکز نشر به دست آورد.چاپ دستور العمل و کتاب راهنمای درمان شناختی رفتاریبر گرفته شده از درمان فردی است که در مورد افراد زیادی آزمایش شده و موفق از آب در آمده است.در حالی که از راهنمای درمانی درمان شناختی رفتاریبرای درمان فردی به طور وسیعی استفاده میشود،ولی راهنمای درمان شناختی رفتاریبرای درمان گروهی به سادگی قابل دسترس نیست.در طی بیست سال گذشته ،تمرکز و تاکید پژوهش های تجربی در کلینیک ها ،بر گسترش و انتقال درمان شناختی رفتاری فردی به درمان شناختی رفتاریگروهی بوده است.(مایکل فری۱،۲۰۰۲،نقل ازصحابی و حمید پور،۱۳۸۲).

۱.Michael Free

۱-۲بیان مسئله:

امروزه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته ، همگی در حال تجربه همه گیری دیابت ، به ویژه دیابت تیپ ۲ می باشند. میزان شیوع و بروز بیماری در اغلب کشورها هم چنان بدون توقف در حال افزایش است. تعداد مبتلایان به دیابت از ۱۱۸ میلیون نفر در سال ۱۹۹۵ به ۲۲۰ میلیون نفر در سال ۲۰۱۰ رسیده و پیش بینی می شود که به مرز  ۳۰۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ نیز برسد (  زنبوری ، وحدت ، کلانتری ،صدرالدین ،شریفی ، ۱۳۸۶ ). دیابت شیرین از جمله بیماری های متابولیکی است که با کمبود نسبی یا مطلق انسولین ، افزایش گلوگز خون و اختلال در متابولیسم کربوهیدرات ، چربی ها و پروئتین همراه است (نمازی، نازلی ، اسفنجانی ، علی ، ۱۳۹۰). سازمان بهداشت جهانی پیش بینی کرده است دیابت در ایران تا سال ۲۰۲۵ حدود ۸/۶ درصد جمعیت کشور را درگیر خواهد کرد . این بیماری (دیابت تیپ ۲ ) شایع ترین علت بیماری های کلیوی ، موارد جدید نابینایی و قطع اندام غیر ترومایی می باشد ( همان منبع). سالیانه در کشور بیش از ۲۵۰ نفر از مشکلات ناشی از بیماری دیابت می میرند و دو برابر این تعداد نیز در خطر بروز حملات قلبی و سکته قرار دارند. هم اکنون در کشورهای پیشرفته به ازای هر بیمار شناخته شده ،حداقل یک بیمار ناشناخته وجود دارد. در حالی که در کشورهای در حال توسعه  موقعیت کاملاٌ متفاوت بوده و به ازای هر بیمار شناخته شده ممکن است تا ۴ مورد بیمار شناخته نشده دیگر وجود داشته باشد(شمسی ، محسنی ، غلامرضا ، کچولی ، ۱۳۸۹). با توجه به آمارهای جهانی در زمینه درصد بیماران دیابتی و متغیرهای موثر در ابتلا به آن به نظر می رسد در ایران بیش از ۴ درصد جمعیت یعنی بالغ بر ۳ میلیون نفر مبتلا به دیابت وجود داشته باشد ( همان منبع ) . مسائل یاد شده ضرورت تامین امکانات درمانی مناسب در زمینه کنترل هر چه مطلوب تر بیماری دیابت را تایید می نماید. امروزه اکثر صاحب نظران اصول اساسی درمان دیابت را به صورت استفاده از رژیم غذایی ، فعالیت جسمانی و دارو می دانند، به گونه ای که فعالیت جسمانی منظم کاهش معنی دار هموگلوبین گلیکوزیلد و کاهش هایپرلیپیدمی و عوامل خطر بیماری قلبی و نیز مزایای روانشناختی را برای بیمار به همراه دارد (برهانی،فریبا،عباس زاده،عباس،قائبی،مژگان،کهن،سیمین ، ۱۳۸۹ ). تا چند سال قبل بیماری های واگیردار به عنوان بزرگترین معضل بهداشتی کشورهای جهان سوم به شمار می رفت در حالی که امروزه بیماری های مزمن از جمله دیابت تهدیدی جدی برای کشورهای در حال توسعه محسوب می گردد (سروستانی، ثابت ،راهله، شیرازی ،هادیان،زهرا، ۱۳۸۸) . این بیماری موقعیت فرضی است که نیازمند پایش روزانه قند خون ، تزریق های مکرر، دیدار مدام با پرسنل درمانی ، برنامه دقیق ورزشی و غذایی برای دستیابی به کنترل  رضایتمندانه دارد. این بیماری علاج قطعی ندارد و مهم ترین درمان آن پیشگیری است که با شناسایی به موقع و مراقبت صحیح بر پایه آموزش بیماران می توان از عوارض حاد و مزمن آن پیشگیری کرد یا بروز آن را به تعویق انداخت ( همان منبع ).یکی از عوارض آن افسردگی می باشد . اختلال افسردگی با شیوع و بروز گسترده ای با حدود ۲۵-۱۰درصد برای زنان و ۱۲-۵ درصد برای مردان در طول عمر ، عنوان سرماخوردگی روانی را از سالها پیش به خود اختصاص داده  است(رنجبر ،فرحدخت،اشک طراب،طاهره،دادگر،آتنا، ۱۳۸۹). و بیماران مبتلا به دیابت سطوح بالایی از افسردگی را تجربه می کنند( لیخارد، ۲۰۱۰). لیرو،آلونسو،دزهان،وانگ،استولز ۱( ۲۰۰۸ ) در پژوهش خود عنوان کردند که بیماران دیابتی نوع ۲ از سطوح بالای افسردگی رنج می برند .در  همین راستا تحقیق کوگان۲وبرودی وکراولی ( ۲۰۰۷) هم نشان  داد که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ افسردگی بالایی را گزارش می کنند . متغیر دیگری که در این پژوهش بررسی می شود ، سبک زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است. مارکر ۳وکرارن ( ۲۰۱۲ ) معتقدند که بیماران  دیابتی سبک زندگی ناصحیحی دارند.

این مطلب را هم بخوانید :  بررسی ارتباط بین تهییج طلبی و خستگی صنعتی با در نظر گرفتن متغیر ادراک زمان

۱.Liro                                                                                                                                  ۲.coogan

۳.Marker

فعالیت های مرتبط با سبک زندگی مانند  فعالیت جسمانی  ،  تغذیه و استراحت ، کنترل و  پایش قند خون، نحوه ارتباط  با افراد متخصص و سایر افراد تاثیر گذار بر فرد ، فعالیت های خود کنترلی وتبعیت از رژیم درمانی اغلب به عنوان متغیر های سبک زندگی مورد استفاده قرار می گیرند که بیماران دیابتی این اعمال را به طور مطلوب انجام نمی دهند.سبک زندگی روشی است که فرد در طول زندگی انتخاب کرده و زیر بنای آن در خانواده پی ریزی می شود که در واقع متاثر از فرهنگ، نژاد ، مذهب ، وضعیت اقتصادی و اجتماعی فرد است (طل،آذر ،اعظم،کمال،شهیمرزادی،سیما،شجاعی زاده ، ۱۳۹۱ ).در این میان درمان رایج روانشناختی، درمان شناختی– رفتاری می باشد که می تواند افسردگی این بیماران را کاهش داده و سبک زندگی آنها را بهبود بخشید.الگوی شناختی–رفتاری تنها یک رویکرد خاص نیست ،بلکه بخشی از تمام دیدگاه ها بوده و به خودی خود یک رویکرد محسوب می شود(صادقی،زهرا،عابدی،محمدرضا، فاتحی زاده،مریم،  ۱۳۸۹).درمان شناختی–رفتاری بک بر اساس اتصال ضروری اجزای تفکر،احساس و رفتار  پایه ریزی شده است.بک معتقد است که درمانگران می توانند مردم را در بازسازی افکار در راه مقابله بهتر با فشار روانی یاری  نمایند (ستوده اصل،نعمت،نشاط دوست، طاهر ،کلدنتری، مهرداد، ۱۳۹۰).در واقع در این رویکرد درمانی بیمار تشویق می شود تا رابطه ی میان افکار خود آیند منفی و احساس افسردگی خود را به عنوان فرضیه هایی که باید به بوته آزمایش گذاشته شود تلقی نموده و از رفتار هایی که برآیند افکار خود آیند منفی است به عنوان محکی برای ارزیابی اعتبار یا درستی آن  افکار بهره گیرد.استفاده ا ز درمان شناختی رفتاری و اثرات آن برای درمان بیماری دیابت با توجه به نرخ رشد این بیماری که در حال افزایش است و با توجه به اینکه که کمتر مورد توجه محققان ایران قرار گرفته است از مسائلی است که در تحقیق حاضر مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

۱.Mari

۱-۳ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:

افزایش شیوع بیماری دیابت درسراسر جهان باگسترش روزافزون بروز مشکلات فردی و اجتماعی،اقتصادی همراه شده است. تعداد مبتلایان به دیابت از ۱۱۸ میلیون نفر در سال ۱۹۹۵ به ۲۲۰ میلیون نفر در سال ۲۰۱۰ رسیده و پیش بینی می شود که به مرز  ۳۰۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ نیز برسد (  زنبوری ، وحدت ، کلانتری ،صدرالدین ،شریفی ، ۱۳۸۶ ).

این در حالی است که تنها سهم اندکی از بیماری های مزمن مانند دیابت به وسیله کادر حرفه ای درمان می شوند و بخشی اعظمی از این بیماری ها توسط خود فرد و خانواده اش مدیریت وکنترل می شود.در این میان عدم سلامت روان فرد باعث می شود که این بیماری شدت پیدا کندو بر درمان هم تاثیر بگذارد، که طبق مطالعات انجام شده، بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ افسردگی ، استرس و اضطراب زیادی را متحمل می شوند و سبک زندگی نامطلوبی را هم دارند که همه این عوامل جز ء فاکتورهای سلامت روانشناختی محسوب می شود( آذر طل و همکاران ، ۱۳۹۱ ). اختلال افسردگی با شیوع و بروز گسترده ای با حدود ۲۵-۱۰درصد برای زنان و ۱۲-۵ درصد برای مردان در طول عمر ، عنوان سرماخوردگی روانی را از سالها پیش به خود اختصاص داده  است(رنجبر وهمکاران، ۱۳۸۹).

متغیر دیگری که با بیماری دیابت نوع ۲ همراه است ، سبک زندگی این بیماران می باشند .با توجه به اینکه علت عمده مرگ و میر در جوامع امروزی به اعمال نادرست سبک زندگی مانند سیگار کشیدن ، عدم تحرک و عادات تغذیه ای ناکافی مربوط می شود . مارکر وهمکاران) ۲۰۱۲)معتقدند بیماران دیابتی هم، سبک زندگی ناصحیح دارند.فعالیت های مرتبط با سبک زندگی مانند فعالیت جسمانی ، تغذیه  و استراحت ، کنترل و پایش قند خون، نحوه ارتباط با افراد متخصص و سایر افراد تاثیر گذار بر فرد ، فعالیت های خود کنترلی و تبعیت از رژیم درمانی اغلب به عنوان متغیرهای سبک زندگی مورد استفاده قرار می گیرند که بیماران دیابتی این اعمال را به طور مطلوب انجام نمی دهند ( آذر طل و همکاران، ۱۳۹۱ ). سبک زندگی روشی است که فرد  در طول زندگی انتخاب کرده و زیر بنای آن در خانواده پی ریزی می شود که در واقع متاثر از فرهنگ ، نژاد ، مذهب ، وضعیت اقتصادی و اجتماعی ، اعتقادات و باور های  اومی باشد ( همان منبع ).با توجه به کاهش هزینه های درمانی – ارائه های راهکاری جدید برای درمان بیماری های روانی فیزیولوژی و تحقیقات اندک در زمینه استفاده از درمان شناختی رفتاریدر ایران ، بالخص در مناطق متفاوت کشور به جهت تاثیر فرهنگهای متفاوت بر ساختهای اجتماعی – روانی و نیز با توجه به فراوانی نسبی و احتمال افزایش آماری مبتلایان به دیابت در ایران ، تحقیق حاضر به ضرورت بررسی میزان اثر بخشی درمان شناختی رفتاری بر کاهش سطح افسردگی و بهبود سبک زندگی بیماران مبتلا بهدیابت نوع۲۱ پرداخته است.

۱-۴ هدف کلی تحقیق :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *