دانلود پایان نامه درمورد استان مازندران، نرخ رشد، تنظیم خانواده، ساختار سنی جمعیت

خزر به طول ۶۰۰ کیلومتر می باشند.
۳-۴-۸- جنس خاک
از نظر خاک شناسی بستر شهر ساری بر روی دشت های آبرفتی دامنه ای استقرار یافته است که ذرات تشکیل دهنده آن عمدتا به قطرکمتر از۲میلیمتر بوده و شیب اراضی نیز منظم و ملایم با ارتفاع ۱۰-۶۰ متر از سطح دریا می باشد (مشاورین مازند طرح ،۱۳۸۹).
به طوری کلی در شهرستان ساری چهار نوع خاک قا بل شناسایی است که عبارتند از:
– خاک ساحلی : شامل شن های ساحلی که از ارتفاع ۲۵ تا ۰ متر شروع می گردند.
– خاک رسوبی : در جلگه و اطراف رودخانه و دامنه های رو به شیب شمال جز خا ک های جوان با شیب جزیی که در نتیجه سیلاب بوجود آمده است و به دو صورت آلویون و کولیون هستند، دیده می شود.
– خاک جنگلی : این نوع خاک در اراضی که از درختان جنگلی پهن برگ پوشیده و دارای خاک قهوه ای جنگلی است دیده می شودو بهترین نوع خاک در نواحی معتدله می با شد.
– خاک های کوهستا نی : شا مل کوه های مرتفع با جنگل های انبوه و مخروبه و تراشیده و عموماً با پوشش خاکی نسبتاً عمیق تا عمیق با خاک تکامل یافته جنگلی و هوموس داراست.
۳-۴-۹- آبهای زیر زمینیآبخوان های تشکیل شده در محدوده شهر ساری عموما با داشتن رسوبات درشت دانه تا دانه متوسط دارای وضعیت آبدهی عالی تا بسیار خوب می باشند .
۳-۵- شناخت ویژگی‌های جمعیتی ،اجتماعی ،اقتصادی
بررسی سیر تحول جمعیت و شناخت ویژگی‌های آن از عوامل پایه‌ای طرح ها و برنامه‌ها است.و ساماندهی شهر به سه عامل انسان، فعالیت و فضا توجه داردودراین میان انسان مهمترین رکن این ساماندهی است. با این مقدمه در این قسمت در پنج عنوان سهم جمعیتی محدوده مطالعاتی در مقایسه با شهر، توزیع و پراکنش جمعیت در محدوده مطالعاتی، ساختار جمعیتی ساکن در محدوده مطالعاتی، از نظر بعد خانوار، نسبت جنسی، ترکیب سنی، نرخ رشد و سابقه سکونت ساکنین فعلی در محدوده مطالعاتی پرداخته می‌شود.
۳-۵-۱- ساختار جمعیتی محدوده مطالعاتی
با توجه به نتایج سرشماری عمومی،جمعیت شهر ساری در سال ۱۳۳۵ بالغ بر ۲۶۲۷۸ نفر بوده و در سال ۱۳۴۵ با رشد سالانه ۴۲/۵ به ۴۵۴۸۸ نفر رسید.در سال ۱۳۵۵ جمعیت شهر ساری به ۷۰۷۵۳ نفر افزایش یافـت. جمعیت شهر ساری در سال ۱۳۶۵ بالغ بر۳۴۶۶۹۷ نفر بوده است .آمار فوق نشان میدهد که از سال ۱۳۶۵ از میزان نرخ رشد سالانه کاسته شده ولی به جمعیت شهر ساری اضافه گردیده ا ست.
در سال ۱۳۷۵ جمعیت شهر ساری ۴۲۳۸۰۶ هزار نفر با تراکم ۴/۱۱۵ نفر در کیلومتر مربع رسیده است.
مساحت شهر ساری در آن زمان ۳۶۷۴ کیلومتر مربع گزارش شده است (سرشماری نفوس و مسکن ، ۱۳۷۵ ). در سال مذکور با توجه به پایان جنگ و سیاست‌های دولت مبنی بر تنظیم خانواده، جمعیت شهر ساری نیز با شتاب کمتری اضافه گردیده ا ست.
در سال ۱۳۸۵ جمعیت شهرستان ساری به ۴۹۵۳۶۰ نفر با ۱۳۲۹۹۵ خانوار رسیده که ۲۶۱۲۹۳ هزار نفر ساکن در نقاط شهری با نرخ رشد سالانه ۸۹/ ۲ درصد بوده است.(آمار نامه استان مازندران، ۱۳۸۵ : ۹۸).
رشد جمعیت شهر ساری از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ نیز رقمی دو برابررا نشان می دهد که نسبت به شهرنشینی در مازندران ۷/۵۳ درصد ، بیشتر است و در مقایسه با رشد طبیعی ۴/۱ درصد می توان نتیجه گرفت که نقاط شهری ساری با رشد کاملاً ۸/۱ درصد مهاجر پذیراست امتیاز مرکزیت سیاسی مهم ترین عامل جذب جمعیت این شهرستان شده است این امرنیز گسترش شهر در جهات مختلف را توجیه می کند . (آمارنامه سال ۱۳۷۵ و ۱۳۸۵).
براساس سرشماری سال ۱۳۸۹ جمعیت کل شهر ساری به ۳۱۹۹۷۳ نفردرصورتیکه مساحت شهر ۴۲۰۸.۶هکتار برآورد شده است .که این امر نیازمند توجه بیشتر برنامه ریزان شهری است(آماروسرشماری سال ۱۳۸۹).
دراین رابطه به بررسی عوامل موثر در ساختار جمعیتی مانند بعد خانوار و نسبت جنسی و گروه‌های سنی به شاخص کیفی جمعیتی می پردازیم .
۳-۵-۱-۱- بعد خانوار
جمعیت شهر ساری در سال ۱۳۶۵ معادل ۱۴۱۰۲۰ نفر بوده و تعداد خانوار همان سال ۳۰۰۰۴ نفر وبعد خانوار نیز معادل ۷/۴ نفر در هر خانوار بوده است. در سال ۱۳۷۵ جمعیت شهر ساری معادل ۱۹۵۸۸۲ نفر و تعداد خانوار در این سال معادل ۴۴۲۵۴ نفر بوده بنابراین بعد خانوار در سال ۱۳۷۵ معادل ۴/۴ نفر درهر خانوار گزارش شده است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵تعداد خانوار شهر ساری برابر۷۱۵۶۴ وبعد خانوارنیز ۶۶/۳ کاهش داشته است. تعداد خانوار نسبت به سال۱۳۵۵بیش از۵/۴ برابرافزایش یافته است .بعد خانوارنیز طی سالهای ۱۳۵۵- ۱۳۸۵ از ۶ /۴نفربه ۷/۳ نفرکاهش یافته که به معنی کاهش یک نفر از این میانگین است(سالنامه آماری استان مازندران، ۱۳۸۷). بر اساس نتایج آماری دوره های مختلف تعداد خانوار شهر ساری در سال ۱۳۴۵ برابر با ۸۶۰۵ واحد بوده است که این رقم در سال ۱۳۸۵ به ۷۴۹۱۰ واحد رسیده به عبارتی تقریبا ۱۰ برابر افزایش داشته است. بیشترین میزان افزایش تعداد خانوار بین سال های ۱۳۶۵ – ۱۳۵۵ و ۱۳۸۵- ۱۳۷۵ بوده ا ست. با توجه به این ارقام می توان گفت که علیرغم افزایش تعداد خانوار، بعد خانوار در این شهر روند کاهشی داشته است که سیاست تنظیم خانواده در شهر ساری در این روند کاهشی مشهود می باشد. جدول زیر،روند تغییرات تعداد ومتوسط بعد خانوار شهر ساری را دردوره های ۱۳۸۵- ۱۳۴۵ نشان می دهد.
جدول شماره(۳-۲): تغییرخانوارشهر ساری طی سال ها ی۱۳۸۵ – ۱۳۴۵
سال
تعداد جمعیت
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
۱۳۴۵
۲۶۲۷۸
۸۶۰۵
۹۲/۴
۱۳۵۵
۴۴۵۶۸
۱۵۵۲۷
۴۷/۴
۱۳۶۵
۱۴۱۰۲۰
۲۹۸۳۰
۷۲/۴
۱۳۷۵
۱۹۵۸۸۲
۴۴۲۸۰
۴۰/۴
۱۳۸۵
۲۷۳۹۷۲
۷۴۹۱۰
۶۶/۳
منبع : سالنامه آماری استان مازندران ۱۳۸۵- ۱۳۴۵
نمودار شماره (۳-۴) : تغییرات جمعیت و تعداد خانوار شهر ساری طی سال های ۱۳۸۵- ۱۳۴۵
منبع : استنتاج ازیافته های تحقیق
۳-۵-۱-۲- نسبت جنسی
یکی از شاخصهای عمده ای که در بررسی و تحلیل جمعیت شهرها میتوان به آن پرداخت شاخص نسبت جنسی است که نشان میدهد در مقابل هر ۱۰۰ نفر زن چند نفر مرد وجود دارد. این شاخص به طور معمول در بدو تولد نوزادان معادل ۱۰۵ است. بررسی سیر تحول ساختار جنسی جمعیت نشانگر آن ا ست که نسبت جنسی جمعیت از سال ۱۳۳۵-۱۳۸۵همواره دچار تغییراتی بوده ا ست که این مسئله بیارتباط با وقایع و تحولات اقتصادی و اجتماعی شهر نمیباشد.
جمعیت شهر ساری در سال ۱۳۶۵ معادل ۱۴۱۰۲۰ نفر بوده و از این تعداد ۷۱۶۷۳ مرد و ۶۹۳۴۶ زن بوده‌اند بنابراین نسبت جنسی جمعیت شهر ساری معادل ۳/۱۰۳ می‌باشد.
در سال ۱۳۷۵ جمعیت شهر ساری معادل ۱۹۵۸۸۲ نفر بوده و از این تعداد ۹۸۹۰۵ نفر مرد و ۹۷۰۷۷ نفر زن بوده‌اند. در این مطالعه نسبت جنسی جمعیت نیز معادل ۸/۱۰۱ بوده است.
بر اساس برآورد سال ۱۳۸۵ از جمعیت ۲۶۱۲۹۳ نفر، ۱۳۱۴۹۱ مرد و ۱۲۹۸۰۲ زن بوده اند که شاخص جنسی آن به۱۰۱رسیده است .
جدول (۳-۳)تحولات شاخص نسبت جنسی جمعیت شهر ساری در دوره ۸۵-۱۳۵۵
سال
جمعیت کل
مرد
زن
نسبت جنسی
۱۳۵۵
۷۰۷۵۳
۳۷۲۰۵
۳۳۵۴۸
۳/۱۰۳
۱۳۶۵
۱۴۱۰۲۰
۷۱۷۶۷
۶۹۲۵۳
۸/۱۰۱
۱۳۷۵
۱۹۵۸۸۲
۹۸۹۰۵
۹۷۰۷۷
۱۰۲
۱۳۸۵
۲۶۱۲۹۳
۱۳۱۴۹۱
۱۲۹۸۰۲
۱۰۱
ماخذ:مرکز آمار
نمودار(۳-۵) تحولات شاخص نسبت جنسی جمعیت شهر ساری در دوره ۸۵-۱۳۵۵
ماخذ :استنتاج ازیافته های تحقیق
۳-۵-۱-۳-گروه سنی
گروه سنی شاخص دیگری است که با استناد به آن می‌توانیم جوانی یا پیری جمعیت هر مکان را بسنجیم و از این طریق پتانسیل‌های بالفعل وبالقوه جمعیتی در هر کانون را یافته و براین اساس برنامه‌ریزی نماییم.
در سال ۱۳۷۵ از جمعیت ۱۹۵۸۸۲ نفر شهر ساری ۷۰۴۱۹ نفر در سن ۱۴-۰ سال و ۱۱۹۳۶۰ نفر در سن ۶۴-۱۵ سال و ۶۱۰۳ نفر در سن ۶۵ سال و بالا بوده‌اند.
نسبت هر یک از آنها به کل جمعیت به ترتیب در سن ۱۴-۰ سال ۳۶% و در سن ۶۴-۱۵ سالگی معادل ۶۱ درصد و ۶۵ سال و بالاتر معادل ۱/۳ درصد می‌باشد. بنابراین ملاحظه می‌کنیم که تعداد جمعیت ۱۴-۰ از ۴۰ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۳۶ درصد در سال ۱۳۷۵ کاهش یافته است. علیرغم آن شهر ساری نظیر سایر نقاط کشور دارای جمعیت جوان می‌باشد.
در ساختار سنی جمعیت سال ۱۳۸۵ سهم کودکان و نوجوانان زیر ۲۰ سال و جمعیت بالای ۶۴ سال کمتر و سهم جمعیت جوان و میان سال در سن فعالیت بیشتر از کل کشور است (سرشماری وآمار ۱۳۸۵).
نمودار (۳-۶) ساختار سنی جمعیت شهر ساری در سال ۱۳۸۵
ماخذ : استنتاج ازیافته های تحقیق
نمودار (۳-۷) هرم سنی جمعیت شهر ساری در سال های ۱۳۸۵
ماخذ: مشاورین مازند طرح
جدول (۳-۴)روند افزایش جمعیت شهر ساری در طی سال‌های ۸۵-۱۳۷۵
شرح سال
جمعیت
به نفر
مساحت
به هکتار
ضریب افزایش جمعیت
مرد
زن
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
متوسط رشد سالانه
نسبت جنسی
میزان باروری
نرخ مهاجرت
۱۳۷۵
۱۹۵۸۸۲
۲۵۰۰
۹۳/۱
۹۸۹۰۵
۹۷۰۷۷
۴۴۲۸۰
۴/۴
۴،۶۷
۱۰۲
۲/۵
۸۶/۳
۱۳۸۵
۲۶۱۲۹۳
۲۷۶۵
۳۸/۱
۱۳۱۴۹۱
۱۲۹۸۰۲
۷۱۵۶۴
۷/۳
۲،۸۹
۱۰۱
۹/۱
۵۴/۱
۱۳۸۹
۲۹۳۲۱۲
۴۲۰۸.۶
۳۳/۱
*
*
۸۰۳۳۲
۶۵/۳
۹/۲
*
۲/۱
۸/۱
ماخذ : سرشماری عمومی نفوس و مسکن
در سلسله مراتب شهرهای ا ستان مازندران ، شهر ساری دررتبه اول واقع شده است و از نظر جمعیت نیز، شهر برتر استان به لحاظ رتبه و اندازه جمعیتی می باشد(مشاورین مازند طرح۱۳۸۹ ).
۳-۵-۱-۴- میزان تولد و وفات در شهر ساری
تعداد متولدین شهرساری درسال ۱۳۷۵، ۴۱۷۶ نفر می باشد که از این میزان ۲۱۴۴ نفر پسر و ۲۰۳۲ نفر دختر می باشد. به دلیل کاهش بعد خانوار و رغبت کمتر خانواده ها به داشتن فرزند بیشتر این میزان تولد در درون خانوارها در سال ۱۳۸۵ نسبت به ۱۳۷۵ کاهش یافته. تعداد متولدین سال ۱۳۸۵، ۴۷۸۴ نفر می باشد که از این تعداد ۲۴۳۲ نفر پسر و ۲۳۵۲ نفر دختر می باشد. هر چند در مجموع تعداد متولدین سال ۱۳۸۵ از تعداد متولدین سال ۱۳۷۵ بیشتر است ولی نسبت به میزان جمعیت و تعداد خانوارهای شهر ساری این میزان تولد در درون خانواده کاهش داشته است (سازمان برنامه و بودجه استان مازندران، ۱۴۵:۱۳۸۷).
۳-۵-۱-۵- میزان سواد
بر اساس تعریف مرکز آمار ایران کسانی که بتوانند به زبان فارسی و یا هر زبان دیگر متن سادهای را بخوانند و بنویسند، خواه مدرک رسمی داشته باشد یا ندا شته باشند باسواد به شمار میآیند. این تعریف بیانگر درجه علمی و آگاهی افراد جامعه نیست امّا کمیتی است که دستیابی به آن لازم و ضروری است. کارایی جمعیت در سایه سطح دانش تخصص و آگاهی بالاتر امکان پذیرتر است. سرمایهگذاری برای آموزش یا سرمایهگذاری بر روی انسان، از اقتصادیترین نوع سرمایهگذاریها است. انسانها به گونه ای تربیت شوندکه از کارایی بالایی برخوردار باشند، بطوریکه از منابع فضا به نحو احسن بهرهبرداری میکنند.
جدول (۳-۵) برآورد میزان سواد جمعیت ۶ساله و بیشتر براساس تفکیک جنسیت
جنس مبزان سواد
باسواد
بی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *