رفتاردرمانی مناظره ای: که در آن عناصری از رویکردهای شناختی ـ رفتاری سنتی با فلسفه ذن به منظور درمان اختلال شخصیت مرزی ترکیب شده¬اند. رفتاردرمانی مناظره¬ای، رفتار بدکارکرد را نتیجه عملکرد بد سیستم تنظیم هیجانی می¬داند که با احساسات منفی و عدم توانایی برای تغییر این احساسات مربوط است. در رفتاردرمانی مناظره¬ای تغییر رفتار در زمینه پذیرش خود صورت می¬گیرد و از ذهن¬آگاهی به عنوان راهبرد اصلی جهت افزایش پذیرش استفاده می¬شود. ذهن¬آگاهی که بر عدم داوری و عدم ارزیابی تأکید دارد مثل راهبرد مواجهه¬ای عمل کرده و موجب کاهش اجتناب خودکار از هیجان و پاسخ¬های ترس می¬شود (لینهان ،1993).
ذهن¬آگاهی در رفتاردرمانی مناظره¬ای در مقایسه با سایر روان¬درمانی¬های ذهن¬آگاهی¬محور از سازمان¬دهی متفاوتی برخوردار است. به این صورت که در رفتاردرمانی مناظره¬ای به آموزش مهارتهای چیستی ذهن¬آگاهی (یعنی مشاهده، توصیف، مشارکت) و مهارتهای مربوط به چگونگی آن (یعنی غیرقضاوتی بودن، ذهن¬آگاهی فردی و اثربخشی آن ) پرداخته می¬شود. تمرینات ذهن¬آگاهی شامل خیال¬پردازی برای مشاهده افکار، احساسات و حالات بدنی، مشاهده تنفس یا شمارش یا هماهنگ گام برداشتن، آگاهی ذهن¬آگاهانه در خلال فعالیت¬های روزمره می¬باشد (بائر،2003).
در زنان دارای اختلال شخصیت مرزی که رفتاردرمانی مناظره¬ای دریافت نمودند کاهش رفتارهای فراخودکشی ، خشم و از هم گسیختگی و کاهش زمان بستری شدن مشاهده شد؛ ضمن آنکه دوام درمانهای انجام شده در آنها بالا بود (لینهان، آرمسترانگ، سوارز، آلمان و هیرد ،1991).