بررسی تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی

فصل دوم: بررسی ادبیات و پیشینه­ی پژوهش

۲-۱- مقدمه ۱۴

۲–۲- مبانی نظری پژوهش ۱۵

۲-۲-۱- مقدمه ۱۵

۲-۲-۲- تاریخچه­ی مدیریت زنجیره­ی تأمین ۱۶

۲-۲-۳- تعریف زنجیره­ی تأمین ۱۷

۲-۲-۴- انواع زنجیره تأمین ۲۰

۲-۲-۵- مدیریت زنجیره تأمین ۲۲

۲-۲-۶ – فرایندهای مدیریت زنجیره تأمین ۲۴

۲-۲-۷- سطوح عملکردی برای مدیریت زنجیره تأمین ۲۵

۲-۲-۸- فازهای تصمیمی در یک زنجیره تأمین ۲۷

۲-۲-۹- دو نگاه متفاوت به فرایندهای زنجیره تأمین ۲۹

۲-۲-۱۰- اهمیت مدیریت زنجیره تأمین ۳۰

۲-۲-۱۱- سیستم­های مدیریت زنجیره تأمین ۳۱

۲-۲-۱۲- اطلاعات و مدیریت زنجیره تأمین ۳۱

۲-۲-۱۳- کاربردهای مدیریت زنجیره تأمین ۳۳

۲-۲-۱۴- ارزیابی عملکرد زنجیره تأمین ۳۴

۲-۲-۱۵- موانع استقرار سیستم­های زنجیره­تأمین ۳۴

۲-۳- مزیت رقابتی ۳۵

۲-۴- عملکرد سازمانی ۳۶

۲-۵- زنجیره تأمین و عملکرد سازمانی ۳۷

۲-۶- زنجیره تأمین و مزیت رقابتی ۳۸

۲-۷- مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی ۳۸

۲- ۸- پیشینه­ی پژوهش ۴۰

۲-۸-۱- پژوهش­های داخلی ۴۰

۲-۸-۲- پژوهش­های خارجی ۴۴

۲-۹- بیان متغیرها و شاخص­های پژوهش ۴۹

۲-۹-۱- شاخص­های شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین ۴۹

۲-۹-۲- شاخص­های مزیت رقابتی ۵۶

۲-۹-۳- شاخص­های عملکرد سازمانی ۶۱

فصل سوم: روش­شناسی پژوهش

۳-۱- مقدمه ۶۴

۳-۲- اهداف پژوهش ۶۴

۳-۳- سؤالات پژوهش ۶۴

۳-۴- فرضیه ­های پژوهش ۶۵

۳-۵- روش پژوهش ۶۵

۳-۶- جامعه آماری پژوهش، حجم نمونه و روش انتخاب شرکت­های مورد مطالعه فرضیه ­های پژوهش ۶۵

۳-۶-۱- جامعه آماری ۶۵

۳-۶-۲- روش نمونه گیری و حجم نمونه ۶۶

۳-۶-۳- تعیین حجم نمونه در هریک از طبقات ۶۷

۳-۷- روش و ابزار گردآوری داده­ ها ۶۸

۳- ۷- ۱- روش گردآوری داده ­های پژوهش ۶۸

۳-۷-۲- ابزار گردآوری داده­ ها ۶۹

۳-۸- متغیرهای پژوهش ۶۹

۳-۸-۱-متغیر مستقل ۶۹

۳-۸-۲- متغیر وابسته ۷۰

۳-۹- روایی و پایایی ابزار سنجش ۷۰

۳-۹-۱- روایی پرسشنامه ۷۰

۳-۹-۲- پایایی پرسشنامه ۷۱

۳-۱۰- روش تحلیل داده­ ها ۷۳

۳-۱۰-۱- فنون تحلیل توصیفی ۷۳

۳- ۱۰- ۲- فنون تحلیل استنباطی ۷۴

فصل چهارمتحلیل داده­ ها

۴-۱- مقدمه ۷۶

۴-۲- آمار توصیفی ۷۷

۴-۲-۱- جنسیت ۷۷

۴-۲-۲- سن ۷۸

۴-۲-۳- وضعیت تحصیلی ۷۹

۴-۲-۴- تجربه کاری ۸۰

۴-۳- آمار استنباطی نمونه آماری ۸۱

۴-۳-۱- تبیین و تفسیر متغیرهای مستقل و وابسته پژوهش ۸۱

۴-۳-۲-آزمون کولموگروف – اسمیرنف ۸۱

۴—۴- بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته به کمک مدل معادلات ساختاری ۸۳

۴-۴-۱- تشریح مدل معادلات ساختاری ۸۳

۴-۴-۲- ارائه مدل نهایی به کمک مدل معادلات ساختاری ۸۷

فصل پنجمنتیجه ­گیری و پیشنهادات

۵-۱- مقدمه ۹۰

۵-۲- نتایج فرضیه ­ها ۹۰

۵-۲-۱- نتیجه فرضیه اول ۹۰

۵-۲-۲- نتیجه فرضیه دوم ۹۱

۵-۲-۳- نتیجه فرضیه سوم ۹۱

۵-۳- پیشنهادهای کاربردی ۹۲

۵-۴- پیشنهادهایی برای پژوهش­های آینده ۹۳

۵-۵- موانع و محدودیت­های پژوهش ۹۴

منابع و مآخذ ۹۶

منابع فارسی ۹۷

منابع غیر فارسی ۱۰۱

پیوست ۱۰۲

پیوست الف: معرفی متغیرها، شاخص و گویه­های مربوط به آن ۱۰۳

پیوست ب: پرسشنامه ۱۰۶

چکیده انگلیسی ۱۱۱

چکیده

این پژوهش با موضوع«بررسی تاثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره تامین بر مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه» با هدف بررسی تأثیر متغیرهای عینی پژوهش از قبیل همکاری استراتژیک تأمین کنندگان، ارتباط با شرکاء، به اشتراک گذاری اطلاعات، کیفیت اطلاعات اشتراک گذاری شده و تعویق بر متغیرهای عملکرد سازمانی و مزیت رقابتی بنا نهاده شده است. با توجه به اهمیت مدیریت زنجیره تأمین در سازمان، مسأله اصلی که در این پژوهش به آن پرداخته شده است بررسی تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی است. روش پژوهش حاضر توصیفی- علی و از نظر هدف از نوع کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش را یک نمونه ۱۷۸تایی از شرکت­ها و واحدهای تولیدی در استان کرمانشاه که دارای زنجیره­ی تأمین هستند، تشکیل می­ دهند، برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری ساده تصادفی استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه است که با توجه به ادبیات پژوهش و با استناد به پرسشنامه لی و همکاران(۲۰۰۶)؛ که بر اساس طیف پنج­تایی لیکرت درجه­بندی گردید، مورد استفاده قرار گرفت. برای سنجش روایی پرسشنامه از نظر اساتید و افراد متخصص استفاده شد و پایایی پرسشنامه از روش ضریب آلفای کرونباخ و با بهره گرفتن از نرم افزار  SPSS به­دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده­ ها نیز از نرم افزارهای SPSS و LISRL استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل داده­ ها «تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین بر عملکرد سازمانی به­طور معکوس و معناداری پذیرفته می­شود.» «تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی به­طور مستقیم و معناداری پذیرفته می­شود.» و نیز «تأثیر مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی به­طور مستقیم و معناداری پذیرفته می­شود.»

کلمات کلیدی: زنجیره تأمین، مدیریت، عملکرد سازمانی، مزیت رقابتی.

 

فصل اول

کلیات پژوهش

۱-۱-                       مقدمه

در این فصل ابتدا به بیان مسأله و اهمیت و ضرورت پژوهش صورت گرفته، پرداخته شده است، مدل مفهومی و چارچوب ساختاری پژوهش ترسیم گردید و سپس هدف از انجام این پژوهش و دلیل انتخاب موضوع، استفاده کنندگان و همچنین به تعاریف مفهومی و عملیاتی و قلمرو پژوهش از نظر موضوعی، زمانی و مکانی اشاره شده است.

۱-۲-                       بیان مسأله

عملکرد سازمانی یکی از مهم­ترین سازه­های مورد بحث در پژوهش­های مدیریتی است و بدون شک مهم­ترین معیار سنجش موفقیت در شرکت­های تجاری به حساب می­آید، ولی به­طور کلی در خصوص این­که متغیرها و شاخص­های عملکرد سازمانی کدامند؟ هنوز توافق نظر کاملی در بین صاحب­نظران وجود ندارد. به­طور کلی شاخص­های عملکرد سازمانی به دو دسته ذهنی و عینی قابل تقسیم است. شاخص­های ذهنی عملکرد سازمانی بیشتر شاخص­هایی را شامل می­شود که بر مبنای قضاوت گروه­های ذینفع سازمان شکل می­گیرد، از جمله رضایتمندی مشتری، رضایتمندی کارکنان، موفقیت در ارائه محصولات جدید. شاخص­های عینی عملکرد سازمانی، شاخص­هایی

مطلب دیگر :

دانلود پایان نامه مدیریت با موضوع ابعاد اعتماد

 هستند که به­صورت کاملاً واقعی و بر اساس داده ­های عینی اندازه ­گیری می­شود؛ از جمله این شاخص­ها می­توان به شاخص­های سودآوری نظیر بازده دارایی، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده سرمایه گذاری اشاره کرد(ابزاری و همکاران، ۱۳۸۸، ص۲۸).

عملکرد سازمانی نشان دهنده­ی میزان دستیابی سازمان به اهداف بازاری و مالی است. ارزیابی عملکرد فرایند سنجش جامع عملکرد دستگاه­های اجرایی در قالب عباراتی نظیر کارآیی، اثربخشی، توانمندسازی و قابلیت پاسخ­گویی در چارچوب اصول و مفاهیم علمی مدیریت برای تحقق اهداف و وظایف سازمانی و در قالب برنامه ­های اجرایی است(رجب­زاده و همکاران،۱۳۸۹، ص۶۶).

سازمان­ها همواره در تلاش برای بهبود سهم بازار، افزایش سود، و دستیابی به مزیت رقابتی نسبت به رقبا هستند، برای دستیابی به این اهداف؛ توجه به کارآیی و اثربخشی زنجیره­تأمین از اهمیتی فراوان در هر سازمان؛ برخوردار است(رجب­زاده و همکاران،۱۳۸۹، ص۵۹).

کریستوفر(۱۹۹۸)؛ مدیریت زنجیره­تأمین را یک ابزار قدرتمند برای دستیابی به مزیت رقابتی برای همه گروه­ها در زنجیره­تأمین عنوان می­ کند. مدیریت زنجیره­تأمین به ارتباط نزدیک و هماهنگ فعالیت­های خرید، ساخت و انتقال محصول اشاره دارد. این زنجیره فرایندهای کسب و کار را با اطلاعات سریع واحد تولید و جریان سرمایه تلفیق می­ کند تا زمان صرف شده و هزینه بهای تمام شده کالا را کاهش دهد.

با بهره گرفتن از مدیریت زنجیره­تأمین، یک سازمان تلاش می­ کند تا مراحل اضافی و تأخیرها در طول راه را از میان بردارد. سیستم­های اطلاعاتی، مدیریت زنجیره­تأمین را از طریق فراهم آوردن اطلاعات لازم کارآمدتر می­سازند و از این طریق به سازمان­ها در هماهنگ کردن، زمان­بندی کردن، کنترل تولید، مدیریت موجودی و تحویل محصولات و خدمات کمک می­ کنند(رودساز، ۱۳۸۹، ص­ص۲۵۹-۲۵۷).

هدف مدیریت زنجیره تأمین یکپارچه­سازی اطلاعات و جریان یکپارچه مواد در سراسر زنجیره تأمین به عنوان یک سلاح رقابتی موثر برای سازمان است(چیلدوز، ۲۰۰۳).

مدیریت زنجیره­تأمین و مسائل مرتبط با آن یکی از مهم­ترین عوامل رقابتی در سازمان­ها است، یکپارچگی سیستم مدیریت زنجیره­تأمین، می ­تواند در عملکرد سازمانی و دستیابی به مزیت رقابتی در مقایسه با رقبا موثر باشد. مدیریت زنجیره­تأمین باید به افزایش اثربخشی و کارآیی سازمان منجر گردد(لی و همکاران، ۲۰۰۴، ص۱۱۰).

تن و همکاران(۲۰۰۱)؛ هدف نهایی از به­کارگیری مدیریت زنجیره­تأمین را استفاده تمام اعضا زنجیره­تأمین از روش­های یکپارچه برای رسیدن به سطح بالایی از رضایت مشتری و در نتیجه کسب مزیت رقابتی در بلند مدت، می­دانند.

جانسون و ریلی(۱۹۸۵)؛ مدیریت زنجیره­تأمین را یک روش یکپارچه­سازی برای مبادله، برنامه ­ریزی و کنترل جریان اطلاعات از تأمین­کنندگان به مصرف­ کنندگان نهایی می­دانند.

 بنابراین، مسأله اساسی در این پژوهش، بررسی تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین بر مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی، در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه است؛ و به این منظور سعی شده که با بررسی و سنجش مجموعه‌ای از عوامل مختلف که در پژوهش­های داخلی و خارجی مطرح شده‌اند، به سوال اصلی پژوهش پاسخ داده شود.

۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

مدیریت زنجیره­تأمین باعث ایجاد شیوه ­های سودمندی از مزیت رقابتی مطمئن و بهبود عملکرد سازمانی می­شود، امروزه رقابت اصلی میان شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین در سازمان­ها است(لی و همکاران، ۲۰۰۴، ص۱۱۱).

هدف اصلی سیستم­های مدیریت زنجیره­تأمین، قابل رویت بودن اطلاعات- ارتباطات باز و سریع و به اشتراک گذاشتن اطلاعات در میان اعضای زنجیره­تأمین است. سیستم­های برنامه ­ریزی تأمین، سازمان را قادر می­سازد تا پیش ­بینی­های تقاضای یک محصول را ایجاد کند و طرح­های منبع­یابی و تولید برای آن محصول را توسعه دهد. چنین سیستم­هایی به سازمان کمک می­ کند تا تصمیمات عملیاتی بهتری را اتخاذ کنند(رودساز، ۱۳۸۹، ص ۲۶۰).

سیستم­های مدیریت زنجیره­تأمین، سازمان­ها را قادر می­سازند تا فرایندهای زنجیره­تأمین داخلی و خارجی­شان را ساده و مؤثر کنند و مدیریت، آنچه را که تولید می­شود، ذخیره می­شود و تحویل داده می­شود با بهره گرفتن از اطلاعات دقیق فراهم آورد. با اجرای یک سیستم مدیریت زنجیره تأمین یکپارچه، سازمان­ها می­توانند عرضه و تقاضا را با یکدیگر یکسان کنند، سطوح موجودی را کاهش دهند؛ خدمات تحویل را بهبود دهند و زمان ارائه محصول به بازار را سرعت بخشند و از دارایی­ها به­طور کارآمدی استفاده کند. سیستم مدیریت زنجیره­تأمین مؤثر؛ باعث ارتقاء عملکرد سازمانی در عرصه­های بهبود خدمات به مشتری و کاهش هزینه و به کارگیری پول نقد می­شود(رودساز و همکاران، ۱۳۸۹، ص ۲۶۶).

در رقابت­های جهانی موجود در عصر حاضر باید محصولات متنوع را با توجه به درخواست مشتری در دسترس وی قرار داد. خواست مشتری برکیفیت بالا و خدمت­رسانی سریع موجب افزایش فشارهایی شده است که قبلاً وجود نداشته است، در نتیجه شرکت­ها بیش از این نمی­توانند به تنهایی از عهده تمامی کارها برآیند. در بازار رقابتی موجود، بنگاه­های اقتصادی و تولیدی علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلی، خود را به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان، نیازمند یافته­اند. با توجه به نقش و اهمیت مدیریت زنجیره­تأمین و افزایش رقابت میان سازمان­ها، این پژوهش«به بررسی شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین و تأثیر آن بر مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی، در شرکت­ها و واحدهای تولیدی استان کرمانشاه می ­پردازد.

۱-۴- اهداف پژوهش

  • بررسی تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین بر عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه
  • بررسی تأثیر شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین بر مزیت رقابتی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه
  • بررسی تأثیر مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه

 

۱-۵- اهداف کاربردی پژوهش

هدف کاربردی از انجام این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر شیوه ­های مدیریت زنجیره تأمین است که به­طور مؤثر و کارآ برای رسیدن به سطح بالایی از مزیت رقابتی و در نتیجه سطح بالایی از عملکرد سازمانی مثمر ثمر هستند. از آنجایی که مدیریت زنجیره­تأمین با افزایش رقابت در میان سازمان­ها به ­عنوان یک عامل کلیدی درکسب موفقیت برای هر سازمانی محسوب می­شود، نتایج حاصل از این پژوهش می ­تواند در بخش­های مختلف تولیدی و صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.

 

۱-۶- سؤالات پژوهش

  • شیوه ­های مدیریت زنجیره­ی تأمین چگونه بر عملکرد سازمانی در شرکت­­های تولیدی استان کرمانشاه تأثیر دارد؟
  • شیوه ­های مدیریت زنجیره­ی تأمین چگونه بر مزیت رقابتی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه تأثیر دارد؟
  • مزیت رقابتی چگونه بر عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه تأثیر دارد؟

 

۱-۷- فرضیه ­های پژوهش

۱) شیوه­ی مدیریت زنجیره­تأمین تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه دارد.

۲) شیوه­ی مدیریت زنجیره­تأمین تأثیر مثبت و معناداری بر مزیت رقابتی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه دارد.

۳) مزیت رقابتی تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد سازمانی در شرکت­های تولیدی استان کرمانشاه دارد.

 

۱-۸- بیان متغیرهای پژوهش در غالب یک مدل مفهومی

جهت طراحی یک نظام تأمین و مدیریت آن به­صورت کارآ و مؤثر، نیاز به برخورداری از یک چارچوب نظری مناسب است؛ بدیهی است بدون چنین چارچوبی نمی­توان به یک نظام هماهنگ و منسجمی دست یافت و انتظار داشت که عملکرد آن کارآ و مؤثر باشد. بدین منظور چارچوب­های مختلفی از طرف صاحب­نظران مطرح شده است(احمدی، ۱۳۸۴، ص۴۰).

شکل ۱-۱ چارچوب پیشنهادی در این پژوهش را که توسط آقای لی و همکاران(۲۰۰۶) ارائه شده است، نشان می­دهد که پایه پژوهش حاضر قرار گرفته است. بنابراین هدف از انجام این پژوهش پیشنهاد سه فرضیه اصلی است؛ شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین تأثیر غیرمستقیم بر عملکرد سازمان و تأثیر مستقیم بر مزیت رقابتی دارد؛ از طرفی مزیت رقابتی نیز به­طور مستقیم عملکرد سازمانی را تحت تأثیر قرار می­دهد.

شکل ۱-۲ چارچوب توسعه یافته پژوهش آقای لی و همکاران را نشان می­دهد، در این چارچوب برای شیوه­ی مدیریت زنجیره­تأمین پنج بُعد همکاری استراتژیک تأمین­کنندگان، ارتباط با مشتری، اشتراک اطلاعات، کیفیت اطلاعات به اشتراک گذاشته شده و تعویق ارائه شده است؛ جزئیات و تعاریف مربوط به عملکرد سازمانی و مزیت رقابتی در بخش­های بعدی توضیح داده می­شود.

۱-۹- تعریف متغیرها

۱-۹-۱- تعریف عملیاتی

الف) شیوه مدیریت زنجیره­تأمین: شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین، به مجموعه ­ای از فعالیت­های انجام شده در یک سازمان برای ترویج مدیریت مؤثر در زنجیره­تأمین تعریف می­شود(لی و همکاران، ۲۰۰۶، ص۱۱۱). در این پژوهش برای بررسی شیوه ­های مدیریت زنجیره­تأمین(SCM)، ۵ شاخص معرفی شده ­اند که عبارتند از: همکاری استراتژیک تأمین­کنندگان، ارتباط با مشتری، اطلاعات به اشتراک گذاشته شده، کیفیت اطلاعات اشتراک­گذاری شده و تعویق؛ که به شرح زیر تعریف می­شوند:

   همکاری استراتژیک تأمین­کنندگان: ارتباط بلند مدت بین سازمان و تأمین­کنندگان؛ همکاری استراتژیک میان تأمین­کنندگان به ­عنوان یک اهرم استراتژیک و قابلیت عملیاتی برای مشارکت سازمانی افراد، برای کمک به سازمان در دستیابی به مزیت­های رقابتی طراحی می­شود(لی و همکاران،۲۰۰۶، ص۱۱۰).

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*