بررسی جایگاه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد

۱-۱- ساختار و ترکیب اعضای کمیسیون حقوق بشر ۳۳

۲-۱- صلاحیت و اختیارات کمیسیون. ۳۳

۳-۱- آیین کار کمیسیون ۳۴

۴-۱- رویه رسیدگی به شکایات. ۳۵

۱-۴-۱- شکایات و موضوع قطعنامه ۱۲۳۵ ۳۶

۲-۴-۱- رویه رسیدگی به شکایت ها بر اساس قطعنامه ۱۵۰۳. ۳۶

بند دوم- پنجاه و چهارمین اجلاس کمیسیون حقوق بشر. ۳۷

۱-۲- رد قطعنامه پیشنهادی علیه کوبا ۳۷

۲-۲- رای منحصربه فرد آمریکا در حمایت از اسرائیل ۳۷

۳-۲- گزارش آمریکا نسبت به گزارش اعدام های غیر قانونی، اختصاری، خودسرانه. ۳۸

بند سوم- نهاد های ملی و کمیسیون حقوق بشر. ۳۸

بند چهارم- اقدامات نهایی کمیسیون حقوق بشر ۳۹

بند پنجم-کمیته حقوق بشر. ۴۰

۱-۵- نظام رویه گزارش دهی در کمیته حقوق بشر. ۴۳

بخش دوم

شورای حقوق بشر

فصل اول-روند شکل گیری شورای حقوق بشر

بند اول- زمینه های تشکیل شورای حقوق بشر. ۴۹

۱-۱- رکن اول. ۵۷

۲-۱-رکن دوم ۵۸

۳-۲- رکن سوم ۵۹

۴-۱- رکن چهارم. ۵۹

۵-۱- رکن پنجم. ۶۰

۶-۱- رکن ششم. ۶۱

بند دوم- تاسیس شورای حقوق بشر. ۶۳

بند سوم- موضع گیری کشورها در قبال شورای حقوق بشر ۶۵

۱-۳- موضع کشورهای غربی. ۶۵

۲-۳- موضع کشورهای در حال توسعه ۶۷

۳-۳- موضع هند. ۶۸

بند چهارم- قطعنامه ۲۵۱/۶۰مجمع عمومی. ۶۹

۱-۴- عضویت ۷۱

۲-۴- تعلیق عضویت. ۷۱

۳-۴- جلسات ۷۱

۴-۴-وظایف شورا. ۷۱

۵-۴- اولین جلسه شورای حقوق بشر. ۷۲

۶-۴- جلسات ویژه. ۷۲

بند پنجم- اصلاحات کمیسیون حقوق بشر. ۷۳

۱-۵- مساله خدشه دارشدن اعتبار. ۷۳

۲-۵- مساله عضویت. ۷۴

۳-۵- مساله ضعف قوانین و سیاست زدگی. ۷۶

۴-۵- مساله ضعف بودجه ۷۷

۵-۵- مساله محدودیت حوزه عملیاتی. ۷۷

۶-۵- مساله زمان برگزاری نشست ها. ۷۸

بند ششم- دست آوردهای سند موسس شورای حقوق بشر. ۷۸

فصل دوم- عملکرد شورای حقوق بشر

بند اول- مکانیسم جهانشمول بررسی دوره ای حقوق بشر upr. 81

۱-۱- منابع اطلاعاتی سیستم upr 82

۲-۱- ابعاد و روش های upr 83

۳-۱- حضور دولت تحت بررسی. ۸۵

۱-۳-۱- فهرست سخنرانان و تعهدات کشورهای دوست ۸۵

بند دوم- بررسی ادواری جهانی (upr) ایران ۸۶

۱-۲- مطالب ارائه شده از سوی کشور تحت بررسی(ایران(. ۸۶

۲-۲- گفتگوی تعاملی و پاسخ های کشور تحت بررسی. ۸۹

۳-۲- توصیه ها. ۸۹

۴-۲- پاسخ کشور مورد بررسی(ایران) ۹۰

مطلب دیگر :

بند سوم- بررسی ادواری جهانی (UPR)آمریکا. ۹۱

بند چهارم- عیوب مکانیسم UPR. 97

بند پنجم- مکانیسم فرا قراردادی ۹۸

بند ششم- روش های ویژه ۹۹

بند هفتم- کمیته مشورتی ۱۰۱

بند هشتم- اعتبار تصمیمات شورای حقوق بشر. ۱۰۱

بند نهم- گزارش گلدستون. ۱۰۳

بند دهم- شورای حقوق بشر و پدیده جهانی شدن ۱۰۵

بند یازدهم- معایب شورای حقوق بشر. ۱۰۶

نتیجه گیری ۱۰۹

فهرست منابع. ۱۱۲

چـکـیـده

حقوق بشر در نظام کنونی بین المللی و سازمان ملل متحد، یک پدیده چند لایه‌ای و چند وجهی است. حقوق بشر لایه‌های انسانی، دینی، فرهنگی و تمدنی را در بر می‌گیرد، علاوه بر این‌ها لایه‌های حقوقی، حاکمیتی، سیاسی، استراتژیک و بین المللی را نیز به همراه دارد. در سال‌های اخیر، حقوق بشر در دنیا یک ارتقای موقعیت از نظر گستردگی و طول و عرض و پهنا و عمق پیدا کرده است. به این معنی که بعد از فروپاشی شوروی و تغییراتی که در نظام بین المللی ارتباط میان انسان‌ها به وجود آمده و از بین رفتن رقابت شرق و غرب، مسائل حقوق بشری نسبت به گذشته که فقط در چارچوب رقابت شرق و غرب یا شمال و جنوب مطرح می‌شد، متفاوت شده، گستردگی بیشتری پیدا کرده و ارتقای جایگاه یافته است. این ارتقای جایگاه حقوق بشر، منجر به تشکیل شورای حقوق بشر در سازمان ملل متحد شده است.

کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد با وجود فعالیت مثبت در زمینه حمایت از حقوق بشر به دلیل ضعف هایی که داشت، به ویژه سیاست زدگی و گزینشی عمل کردن، و اینکه در کمیسیون فقط به چند کشور جهان سومی‌و بلوک شرق انتقاد می‌شد و کشورهای غربی و متحدانشان مصون از انتقاد بودند و لذا کمیسـیون مـورد انتـقاد قـرار گرفت و قـرار شـد که شـورا رویه سابق را انجام ندهـد و سیاست موسـوم به and shame) name (یعنی نام کشور آورده شود تا موجب خجالت و سرافکندگی اش شود، کنار گذاشته شود؛ باعث شد که کمیسیون به مرور جایگاه خود را به عنوان یک نهاد بی طرف در افکار عمومی از دست بدهد. مساله ای که باعث کم رنگ شدن اعتبار و در نهایت انحلال آن و ایجاد شورای حقوق بشر گردید. تبدیل وضعیت کمیسیون حقوق بشر به شورای حقوق بشر در ساختار سازمان ملل موضوع حقوق بشر را در اولویت ویژه ای قرار می دهد که قبلا از آن برخوردار نبود. ایجاد چنین نهادی بیانگر آن است که سازمان ملل همان اهمیتی را که برای مسایل امنیتی با ایجاد شورای امنیت و مسایل توسعه با ایجاد شورای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قایل است، برای مسایل حقوق بشر با ایجاد شورای حقوق بشر قایل می باشد. به این ترتیب حقوق بشر در کنار امنیت و توسعه بین المللی تبدیل به یکی از ستون های اصل سازمان ملل شده است. بدین جهت در مقررات این شورا سعی شده تا شورا دارای ضعف های کمیسیون نباشد، مثلا در مورد نحوه انتخاب اعضای شورا، تعداد اعضاء و بررسی ادواری وضعیت حقوق بشر کشورها؛ حقوق بشر در وضعیت کنونی دنیا بیش از گذشته مطرح شده و گسترده تر شده است. شورای حقوق بشر سعی دارد تا در بهبود وضعیت حقوق بشر جهانی گام های اساسی بردارد. حقوق بشر یکی از چالش‌های عمده و سیاسی در روابط شمال و جنوب باقی خواهد ماند و تنش‌های سیاسی ادامه دارد.

واژگان کلیدی: حقوق بشر، اسناد حقوق بشری ، کمیسیون حقوق بشر ، شورای حقوق بشر

مـقدّ مـه

تهیه کنندگان پیش‌نویس منشور ملل متحد می‌دانستند که ماموریت سازمان ملل متحد تنها در صورتی می‌تواند موفقیت آمیز باشد که به سه اصل اساسی صلح، توسعه و حقوق بشر و نیز به ارتباط میان این سه اصل توجه داشته باشد.

حمایت جهانی از حقوق بشر یکی از موضوعات بنیادی عدالت است و لذا به خودی خود یک هدف می‌باشد. همچنین در راه نیل به هدف حفظ صلح و تعقیب سیاست توسعه عادلانه نیز یکی از عناصر کلیدی حمایت از حقوق بشر است.

سازمان ملل متحد دستاوردهای اندکی در ارتباط با هر سه هدف داشته است زیرا در تحقق آرمانهای منشور ملل متحد با مشکلات بزرگی دست و پنجه نرم کرده است.

در زمینه حقوق بشر، فعالیت هنجار سازی سازمان ملل متحد خوب بوده است اما در زمینه حمایت از حقوق بشر، متاسفانه از ابتدای تشکیل ملل متحد نیز دستاورد بسیار ناچیزی داشته است.

بر اساس منشور ملل متحد، ترویج و حمایت از حقوق بشر از مأموریت‌های اصلی این سازمان است. منشور سازمان ملل شامل ارجاعاتی کلی مبنی بر احترام به حقوق بشر بدون اشاره به حقوق‌های خاص می‌باشد. طی ‌۶٠ سالی که از تدوین و پذیرش منشور می‌گذرد معاهدات چند جانبه‌ بسیاری به مرحله‌ اجرا درآمده‌اند که در آن ها انواع حقوق بشر مشخص و مورد شناسایی بین‌المللی قرار گرفته‌اند و در بسیاری از موارد، ابزارهایی برای نظارت بر اجرای آن ها تعبیه شده است. از مهم ترین این معاهدات، اعلامیه جهانی حقوق بشر است. در سال ‌١٩۴٨، مجمع عمومی سازمان ملل اعلامیه‌ جهانی حقوق بشر را که به موارد مختلفی از جمله حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اشاره دارد را به تصویب رساند. وقتی که مجمع عمومی اعلامیه‌ جهانی حقوق بشر را پذیرفت، آن را نه به عنوان بیانیه‌ای برای ایجاد تعهدات قانونی برای کشورها بلکه بیشتر به مثابه‌ معیارهایی مشترک برای همه دولت – ملت‌ها مقرر کرد تا کشورها به سوی تحقق و عمل به اصول آن گام بردارند. طی سال‌های بعد، اعلامیه جهانی هر چه بیشتر در ارگان های سازمان ملل مورد توجه واقع شد و به عنوان بیان کننده قواعد و اصولی که در حقوق بین‌الملل از جایگاه خاصی برخوردارند، مدنظر قرار گرفت. این اعلامیه به عنوان مایه الهام مجموعه‌ای غنی از قوانین حقوق بشر بین المللی که تحت نظارت سازمان ملل تدوین شده مورد استفاده قرار گرفته است. [۱]

یکی از درس‌های عبرت تاریخی آنستکه باید مقابل طرف‌هایی قرار گرفت که مرتکب نقض فاحش حقوق بشر می‌شوند و نیز باید به قربانیان نقض حقوق بشر کمک کرد.

بدین منظور، بازیگران اصلی جهان به ویژه ایالات متحده آمریکا، طرفدار جایگزین نمودن شورای حقوق بشر (HRC) به جای کمیسیون حقوق بشر (CHR) شدند.

کمیسیون حقوق بشر یکی از ارگان‌های سازمان ملل متحد بود که به واسطه ماده ۶۸ منشور ملل متحد در سال ۱۹۴۷ بعنوان ارگان فرعی شوروی اقتصادی و اجتماعی ملل متحد (اکوسوک- ECOSOC) تشکیل شد.

طرفداران اصلاح کمیسیون حقوق بشر و تبدیل آن به شورای حقوق بشر انتظار دارند که شورا، برخلاف کمیسیون، در ارتباط با ناقضان حقوق بشر عادلانه‌تر برخورد کند و فعالانه به اقداماتی دست زند که نه تنها باعث ارتقاء و پیشبرد حقوق بشر می‌شوند، بلکه از آن حمایت نیز بنمایند.

آخرین سند در مورد شکل گیری شورای حقوق بشر را می توان پیش نویس قطعنامه رئیس مجمع عمومی دانست که در ۲۳ فوریه ۲۰۰۶ منتشر شد. طبق این سند:

– دفتر این شورا در شهر ژنو است.

– «شورای حقوق بشر» جانشین «کمیسیون حقوق بشر» می شود.

– شورای جدید، ارگان فرعی مجمع عمومی است.

– شورا وضعیت نقض حقوق بشر، از جمله نقض گسترده و سیستماتیک را مورد خطاب قرار می دهد و در این زمینه به ارائه «توصیه» می پردازد. شورا همچنین به ارتقای هماهنگی مؤثر و جهت دهی حقوق بشر در نظام ملل متحد می پردازد.

– شورا بر اساس اصول جهان شمولی، بی طرفی، غیر گزینشی عمل کردن، واقع بینی، همکاری و گفتگوی سازنده بین المللی، با نگاه به ارتقا و حمایت از همه حقوق فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مدنی و از جمله حق توسعه عمل می کند.

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*