بررسی رابطه بین ابعاد ساختار سازمانی با وضعیت مدیریت دانش در سازمانهای دولتی شهر بندر عباس- قسمت ۱۳

ارتباط اندازه با رسمیت:
نتیجه تحقیقاتی که گروه استون[۴] انجام داد این دیدگاه را تایید می کند که اندازه یابزرگی سازمان بر میزان رسمی بودن کارها اثر می‌گذارد. نتیجه تحقیقی که هال[۵] انجام داد این است که رسمی بودن به معنی آن نیست که بتوان بر آن اساس به اندازه یا بزرگی سازمان پی‌برد ضمن آن که نمی توان آن را نادیده هم انگاشت. در یک دوره بیست وهفت ساله، بر روی بیش از هزار سازمان، تحقیقاتی انجام شد. بررسی این مجموعه تحقیقات نشان داد که بین اندازه یا بزرگی سازمان و رسمی بودن امور رابطه ای مثبت و‌مستقیم وجود دارد. ظاهرا چنین به نظر می رسد که بین رشد و بزرگ‌ترشدن سازمان و میزان رسمی تر شدن کارها رابطه‌ای منطقی وجود دارد. یک نویسنده پس از بررسی‌هایی که درباره روابط اندازه ورسمی بودن امور انجام داد، چنین ابراز می‌نمایند: «هر قدر سازمان بزرگتر باشد رفتاری رسمی تر خواهد داشت» مدیریت می‌کوشدتا رفتار کارکنان را کنترل کند. دو روش شناخته شده در این زمینه عبارتند از«نظارت یا سرپرستی مستقیم» و «به کار‌گیری مقررات رسمی»، هر چند هیچ یک از این دو نمی توانند به صورت کامل جایگزین دیگری شوند، ولی افزایش کاربرد یکی از آنها، نیاز به کاربرد روش دیگر را کاهش می‌دهد. ازآنجا که با گسترش و افزایش فعالیتهای سازمان هزینه نظارت مستقیم را افزایش می‌یابد، چنین به نظر می رسد که چنانچه مدیریت بتواند با بزرگتر شدن سازمان به جای نظارت مستقیم، کارها را رسمی‌تر کند، بیشتر می‌تواند از نظر اقتصادی صرفه‌جویی کند. قوانین و‌مقررات و نظارت و سرپرستی مستقیم، دو جنبه کنترل هستند. به کارکیری مقررات امری اداری و غیر شخصی است ولی نظارت مستقیم مستلزم این است که فرد از نزدیک بر کیفیت کارها نظارت کند و آنها را مورد بازرسی دقیق قرار دهد. در سازمان های کوچک می توان از طریق ایجاد روابط غیر رسمی و رو در رو کنترل مورد نظر را اعمال کرد(نظارت مستقیم) ولی با رشد سازمان نمی توان همه افراد را سر پرستی کرد، بنابراین ایجاب می‌کند و مقرون به صرفه است که برای اعمال کنترل از قوانین ومقررات استفاده شود. بدین ترتیب می‌توان انتظار داشت که هر چه سازمان بزرگتر شود، میزان قوانین ومقررات رسمی که در سازمان به کار برده می‌شود افزایش یابد. آخرین نکته‌ای که را که باید درباره رابطه اندازه سازمان و رسمی بودن کارها یاد‌آور شویم این است که ما نمی‌توانیم این نکته را نادیده بگیریم که سازمان مستقل است یا خود زیر مجموعه ای از یک سازمان بزرگتر می‌باشد. شرکتهای ما غالبا قوانین ومقرراتی را برای شرکتهای زیر دست ، شعبه ها و بخش ها اعمال می‌کنند تا شیوه گزارش‌گیری آنها هماهنگ ویکنواخت شود یعنی چیزی که در صورت مستقل بودن شرکت، نیازی بدان نیست. بنابراین یک عامل تعدیل کننده اثرات ناشی از اندازه یا بزرگی سازمان بر پدیده رسمی بودن کارها این است که آیا سازمان مورد نظر یکی از اقمار شرکتی بزرگتر است یا خیر؟ اگر چنین است باید انتظار داشت که شرکت مادر موجب رسمی شدن کارها شود و این توان بیش از اثراتی است که اندازه یا بزرگی سازمان می تواند اعمال کند.
عکس مرتبط با اقتصاد
ارتباط اندازه سازمان با تمرکز:
سازمان های بزرگ را نمی توان از بالا کنترل کرد زیرا حوادث و رویدادها بیش از آن است که یک نفر یا یک دسته از افراد بتوانند آنها را درک کنند. بنابراین هیچ راهی وجود ندارد جز این که وظایف تفویض گردد. ولی این پرسش همچنان مطرح است که آیا مدارکی در این زمینه وجود دارد؟ یا به این نتیجه رسیدیم که اندازه یا بزرگی سازمان موجب رسمی شدن امور می‌شود؟
قوانین و مقررات این امکان را برای مدیران عالی به وجود می‌آورد که تصمیم گیری و اختیارات مربوط به تصمیم‌گیری را تفویض کنند ولی در همین زمان مطمئن می شوند که این تصمیمات طبق خواسته های مدیریت عالی گرفته می‌شود. به هر حال در این مورد که اندازه یا بزرگی سازمان موجب تمرکز زدایی می شود مدارک وشواهد کافی در دست نیست. در واقع یک بررسی جامع به این نتیجه رسید که بین اندازه سازمان یا بزرگی سازمان و تمرکز رابطه مشخص و معنی داری وجود ندارد وبه صورتی دقیق نمی‌توان مشخص کرد که چرا چنین وضعی روی می‌دهد؟ شاید یک علت این باشد که در این تحقیق بر روی سازمان هایی بررسی شده است که مدیریت دردست افراد متخصص و یا صاحبان شرکت بوده است. تمایل به حفظ کنترل به وسیله مدیرانی که خود صاحب شرکت هستند در سایه اثربخشی موفقیت سازمان قرار می‌گیرد و در نتیجه سازمان به سوی تصمیم گیری غیر متمرکز می‌رود.
۲-۱-۸ ارتباط متغیرهای ساختاری با ساختارهای نظری وعملی:
پیچیدگی، رسمیت و تمرکز، به عنوان متغیرهای ساختاری و ساختار مکانیکی و ارگانیکی به عنوان ساختارهای نظری وساختارهای عملی (دیوان سالاری مکانیکی، ساختار مبتنی بر واحدهای مستقل، دیوان سالاری حرفه‌ای، متخصص سالاری، ساده) تشریح شده و ارتباط بین آنها در جمع بندی شماره ۲که در زیر آمده نشان داده شده است.
۲-۱-۹- ارتباط متغییرهای محتوایی (هدفها واستراتژی، محیط، تکنولوژی، واندازه) با متغیرهای ساختاری(پیچیدگی، رسمیت و تمرکز) در نمودار ۲-۹ارائه شده است.
نمودار ۲-۹ :

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

متغیرهای‌ساختاری
متغیرهای‌محتوایی
پیچیدگی رسمیت تمرکز
اهداف واستراتژی با افزایش پیچیدگی احتمال می‌رود:
-‌‌ به لحاظ روبه روشدن با مسائل متوجه اهمیت وجنبه استراتژی نشده ومحدودنگر شوند.
-‌ به سبب‌قرار گرفتن محدودیتهای مختلف به گونه ای در می‌ایند که نمیتوانند هدفهای سازمان را تامین کنند.
– اقدامات استراتژی محصول مذاکرات سیاسی است که در درون سازمان به صورت گام به گام صورت میگیرد.
هر قدر امور رسمی‌تر شود احتمال ان بیشتر است که:
-‌ تصمیمات استراتژیک به صورت واکنش در مقابل بحرانهایی باشدکه در کنترل سیستم رسمی‌ پدیدار می‌گردد.
– تصمیمات اتخاذ شده حالت خلاصه شده دارند ونوعی راه علاج هستند که درنتیجه جایگزین هدف می‌شوند.
اقدامات‌استراتژیک‌نتیجه‌فرایندهای استاندارد ساز مانی است واقدامات ببه صورت گام‌به‌گام انجام می‌شود
هرچه امور متمرکزتر شود، احتمال آن بیشتراست که:
– تصمیمات استراتژیک به وسیله تعدادانگشت شماری گرفته شود.
– مسیر تصمیمات در جهت تامین هدفهای مثبت باشد.
– اقدامات استراتژیک در مسیر راه های اگاهانه وعقلانی صورت گیرد.
– فرایند‌ استراتژیک فراگیر وتصمیمات نسبتامنسجم ویکپارچه باشد.
محیط – هرقدرمحیط نامطمئن‌تر شود پیچیدگی سازمان بیشتر می‌شود.
-‌ چنانچه سازمان با محیط در حال تغییر‌روبه‌رو‌شودبایددربرابرهرگونه عوامل‌محیطی‌واکنش‌مناسب‌نشان‌دهد.
– باید‌ خود را با تعداد بیشتری ازنیروهاوواحدهای متخصص مجهز کند.
– محیط پایدار موجب می‌شود که امور سازمان به صورت بسیار رسمی درآید.
– محیط پویا باعث می شود که کارها کمتر رسمی شود. ولی اولویت سازمان در این است که هر چه بیشترخود را دربرابرعوامل نامطمئن مصون سازد.
– اگرمحیط بسیار پویا باشدسازمان مجبور می‌شود فعالیتهای مربوط به عوامل بیرونی را کمتر وعوامل درونی را بیشتررسمی کند.
– هر چه محیط پیچیده تر باشد ساختار غیر متمرکزتر می‌شود.
– محیط بسیار پیچیده برای مدیریت غیر قابل تحمل است وتوان پردازش اطلاعات برای مدیریت کم می شود ونا‌گزیر تصمیمات به گروه های پایین‌تر تفویض می‌شود.
– سازمان دربرابر عوامل متفاوت محیطی واکنشهای متفاوت نشان می دهد ودر صدد ایجاد واحدهای غیر متمرکز بر می‌اید تا بتواند به هر بخش پاسخ دهد.
تکنولوزی -‌ سازمان هایی که کار یکنواخت انجام می‌دهند دارای پیچیدگی بسیار زیادی هستند..
– کارهای تکراری باعث می‌شود سطوح سازمان در جهت افقی و عمودی گسترش یابد.
– افزایش سطوح سازمانی موجب می شود ارتفاع هرم ساختار بلندتر و ساختار مزبور دارای پیچیدگی بیشتری شود.
– رسمی بودن امور سازمان با تکنولوژی رابطه بسیار مستحکمی دارد.
– تکنولوژی تکراری این امکان را به وجود می‌آورد که مدیریت بتواندقوانین و مقرراتی رسمی تدوین و اعمال کند.
– تکنولوژی غیر تکراری ایجاب می‌کند که یک سیستم کنترل به وجود می‌آید و این سیستم باید از انعطاف‌پذیری لازم برخوردار باشد.
– رابطه بین تکنولوژی وتمرکزچندان روشن نیست.
– ظاهرا اگر تکنولوژی سازمان ساده باشد از نظر ساختاری سیستم تصمیم گیری آن متمرکزاست.
– سازمان هایی که از تکنولوژی غیر‌یکنواخت استفاده می‌کنند کارایی‌شان‌به‌شدت‌درگروتخصص بوده واختیارات را تفویض می‌کنندوغیرمتمرکز هستند.
اندازه هرقدراندازه‌سازمان‌بیشترشودپیچیدگی‌کمتر خواهد شد.
اندازه یا بزرگی سازمان بر میزان پیچیدگی کارهااثر می‌گذارد.
افزایش واحدها با ساختارهای گوناگون موجب گسترده‌تر شدن و بزرگ‌ترشدن سازمان می‌گردد.
– اندازه بزرگی سازمان بر رسمی بودن کارها اثر می‌گذارد.
– بین رشد وبزرگتر شدن سازمان ومیزان رسمی‌تر شدن کارها یک رابطه منطقی وجود دارد.
-ازطریق قوانین ومقررات، بخشنامه ها ودستورالعمل ها ویا نظارت مستقیم، رفتار کارکنان تحت نظارت وکنترل قراردمی‌گیرد.
– سازمان های بزرگ را نمی‌توان هیچ راهی جز تفویض وظایف وجود ندارد.
-در این مورد که اندازه یا بزرگی سازمان موجب تمرکز زدایی می‌شود مدارک و شواهد کافی در دست نیست. 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*