دانلود بررسی تأثیر روش آموزش مبتنی بر مغز بر میزان یادگیری و …

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


یک مطلب دیگر :

۱۰ روش برای افزیش تعداد دیدگاه

چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………….. 1
فصل اول: کلیات پژوهش  
(1-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 3
(1-2) بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………. 4
(1-3) اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ………………………………………………………………………………. 7
(1-4) اهداف پژوهش ……………………………………………………………………………………………………….. 8
(1-4-1) هدف کلی ………………………………………………………………………………………………………….. 8
(1-4-2) اهداف فرعی ………………………………………………………………………………………………………. 8
(1-5) فرضیات پژوهش …………………………………………………………………………………………………….. 8
(1-6) تعاریف مفاهیم و اصطلاحات …………………………………………………………………………………… 9
(1-6-1) تعاریف نظری …………………………………………………………………………………………………….. 9
(1-6-2) تعاریف عملیاتی …………………………………………………………………………………………………. 11
فصل دوم: ادبیات پژوهش
(2-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 13
(2-2) مبانی نظری ……………………………………………………………………………………………………………. 13
(2-2-1) مغز انسان …………………………………………………………………………………………………………… 13
(2-2-2) تئوری های شناخت مغز و آموزش ……………………………………………………………………….. 14
(2-2-3) روش های تحقیق در باره مغز ………………………………………………………………………………. 15
(2-2-4) تئوری های یادگیری مبتنی بر مغز …………………………………………………………………………. 17
(2-2-5) اصول یادگیری مبتنی بر مغز …………………………………………………………………………………. 18
(2-2-6) معیارهای سنجش نظام های آموزشی در دیدگاه تئوری مبتنی بر مغز ………………………….. 22
(2-2-7) راهبردهای تدریس در یادگیری مبتنی بر مغز ………………………………………………………….. 23
(2-2-8) حیطه های اثرگذاری یادگیری مبتنی بر مغز در آموزش و پرورش ……………………………… 23
(2-3) مبانی تجربی پژوهش ………………………………………………………………………………………………. 24
(2-3-1) مطالعات انجام شده در داخل ایران ………………………………………………………………………… 24
(2-3-2) مطالعات انجام شده در خارج ایران ……………………………………………………………………….. 25
                                  فصل سوم: روش شناسی پژوهش    
(3-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 29
(3-2) نوع و روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………….. 29
(3-3) متغیرهای پژوهش …………………………………………………………………………………………………… 29
(3-4) جامعه آماری، روش نمونه گیری و حجم نمونه  …………………………………………………………. 31
(3-5) ابزار جمع آوری داده ها …………………………………………………………………………………………… 31
(3-6) تعیین روایی و پایایی ابزار سنجش …………………………………………………………………………….. 32
(3-7) طرح تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 33
(3-8) روش اجرای عملی پژوهش در گروه آزمایش …………………………………………………………….. 35
(3-9) روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‌ها ……………………………………………………………………….. 36

 

                                  فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها

   
(4-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 39
(4-2) ویژگی های جمعیت شناختی جامعه آماری ………………………………………………………………… 39
(4-3) آمار توصیفی ………………………………………………………………………………………………………….. 40
(4-4) آمار استنباطی …………………………………………………………………………………………………………. 52

 

                            فصل پنجم: بحث و تفسیر و جمع­بندی

   
(5-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 65
(5-2) خلاصه نتایج پژوهش ……………………………………………………………………………………………… 65
(5-3) بحث و تفسیر یافته‌ها ……………………………………………………………………………………………… 68
(5-4) پیشنهادهای پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 69
(5-4-1) پیشنهادهای کاربردی …………………………………………………………………………………………… 69
(5-4-2) پیشنهادهایی پژوهشی ………………………………………………………………………………………….. 70
(5-5) محدودیت‌های پژوهش ……………………………………………………………………………………………. 70
(5-5-1) محدودیت های در اختیار پژوهشگر ………………………………………………………………………. 70
(5-5-2) محدودیت های خارج از اختیار پژوهشگر ……………………………………………………………… 71
منابع و مأخذ ……………………………………………………………………………………………………………………. 72
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………. 72
منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………….. 74
پیوست­ها …………………………………………………………………………………………………………………………. 77
پرسشنامه مهارت­های شناختی …………………………………………………………………………………………….. 77
پرسشنامه سنجش قابلیت های نگرشی …………………………………………………………………………………. 80
سؤالات پیش آزمون و پس آزمون سنجش میزان یادگیری ………………………………………………………. 82
فهرست جداول  
جدول شماره (2-1) : خلاصه نتایج پژوهش های پیشین در رابطه با موضوع ……………………………… 27
جدول شماره (3-1) : طرح مورد استفاده در پژوهش ……………………………………………………………… 29
جدول شماره (4-1) : فراوانی و درصد فراوانی افراد مورد مطالعه بر اساس متغیر گروه ………………. 39
جدول شماره (4-2) : شاخص های توصیفی یادگیری مفاهیم کلی ……………………………………………. 40
جدول شماره (4-3) : شاخص های توصیفی یادداری مفاهیم کلی ……………………………………………. 42
جدول شماره (4-4) : شاخص های توصیفی یادگیری مهارت های کلامی …………………………………. 44
جدول شماره (4-5) : شاخص های توصیفی یادگیری مهارت های ذهنی ………………………………….. 46
جدول شماره (4-6) : شاخص های توصیفی میزان راهبردهای شناختی …………………………………….. 48
جدول شماره (4-7) : شاخص های توصیفی میزان قابلیت نگرشی …………………………………………… 50
جدول شماره (4-8) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون یادگیری مفاهیم کلی …………………………. 52
جدول شماره (4-9) : میانگین تعدیل شده پس آزمون یادگیری مفاهیم کلی ………………………………. 53
جدول شماره (4-10) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون یادداری …………………………………………. 54
جدول شماره (4-11) : میانگین تعدیل شده یادداری مفاهیم کلی ……………………………………………… 55
جدول شماره (4-12) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون اطلاعات کلامی ……………………………… 56
جدول شماره (4-13) : میانگین تعدیل شده پس آزمون یادگیری اطلاعات کلامی ………………………. 57
جدول شماره (4-14) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون یادگیری مهارت های ذهنی ……………… 58
جدول شماره (4-15) : میانگین تعدیل شده پس آزمون یادگیری مهارت های ذهنی ……………………. 59
جدول شماره (4-16) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون راهبردهای شناختی …………………………. 60
جدول شماره (4-17) : میانگین تعدیل شده پس آزمون راهبردهای شناختی ………………………………. 61
جدول شماره (4-18) : نتایج تحلیل کوواریانس پس آزمون قابلیت های نگرشی ………………………… 62
جدول شماره (4-19) : میانگین تعدیل شده پس آزمون قابلیت های نگرشی ……………………………… 63

  

 

فهرست شکل ها

 
شکل (3-1): مدل مفهومی متغیرهای مورد مطالعه …………………………………………………………………….. 30

  

 

فهرست نمودارها

 
نمودار 4-1: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون یادگیری کلی …………………………………. 41
نمودار 4-2: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون یادداری ………………………………………… 43
نمودار 4-3: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون یادگیری اطلاعات کلامی ………………… 45
نمودار 4-4: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون یادگیری مهارت های ذهنی ……………… 47
نمودار 4-5: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون راهبردهای شناختی ………………………… 49
نمودار 4-6: مقایسه میانگین نمرات پیش آزمون و پس آزمون قابلیت های نگرشی ……………………….. 51
         

 

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر روش آموزش مبتنی بر مغز بر میزان یادگیری و یادداری مفاهیم درسی علوم دوره ی راهنمایی و به شیوه ی شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل اجرا گردید. جامعه ی آماری مورد هدف مطالعه، شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه دوم راهنمایی شهرستان اسلام آباد غرب در سال تحصیلی 94-93 و نمونه های مورد مطالعه تعداد 42 نفر از افراد جامعه ی آماری بود که به شیوه ی نمونه گیری هدفمند «نمونه های در دسترس» انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش (21 نفر) و کنترل (21 نفر) قرار داده شدند. متغیرهای مورد بررسی شامل یادگیری مفاهیم علوم، یادداری مفاهیم علوم، قابلیت مهارت های کلامی، قابلیت مهارت های ذهنی، قابلیت راهبردهای شناختی و قابلیت نگرش های دانش آموزان بود. بر این اساس ابزار اندازه گیری متغیرها متنوع و در سه بخش شامل (آزمون محقق ساخته یادگیری مهارت های کلامی و ذهنی، پرسشنامه ی راهبردهای شناختی، و پرسشنامه ی محقق ساخته نگرش سنج) بود. روایی ابزار محقق ساخته با استفاده از نظرات معلمان متخصص و پایایی آنها به شیوه ی بازآزمایی و محاسبه ی ضریب همبستگی معادل (0.871) برای پیش آزمون، (0.835) برای پس آزمون و (0.796) برای پرسشنامه نگرش سنج تعیین و تأیید گردید. پرسشنامه راهبردهای شناختی نیز یک پرسشنامه ی استاندارد دارای روایی و پایایی مناسب بوده در این مطالعه نیز پایایی آن به شیوه ی بازآزمایی بر روی یک گروه 30 نفری معادل (0.910) برآورد گردید. تحلیل داده های پژوهش در قالب آماره توصیفی شامل میانگین، تفاضل میانگین ها، انحراف معیار، کمترین نمره و بیشترین نمره، و آماره های استنباطی شامل تحلیل کوواریانس صورت گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش به شیوه ی یادگیری مبتنی بر مغز در قیاس با روش معمول سبب ارتقاء میزان یادگیری مفاهیم کلی، یادداری مفاهیم کلی، قابلیت مهارت های کلامی، قابلیت مهارت های ذهنی، قابلیت راهبردهای شناختی، و قابلیت های نگرشی دانش آموزان، در سطح (05/0>P) گردیده است.

 

واژه های کلیدی: یادگیری مبتنی بر مغز، یادگیری، یادداری، مهارت های کلامی، مهارت های ذهنی، راهبردهای شناختی، قابلیت های نگرشی.

 

فصل اول:

کلیات پژوهش

 

 

 

1-1. مقدمه

پژوهشگران مغز و متخصصان آموزش و پرورش، هر کدام بنا به درک ضرورت بهینه سازی آموزش در محیط­های رسمی مدرسه­ای و برون مدرسه­ای، توجه ویژه ای به کارکرد مغز و نقش آن در یادگیری
داشته­اند. همگرایی پژوهشگران درباره موضوع واحدی چون «یادگیری» سبب شد نظریه یادگیری نوینی در میان انواع نظریه­های مربوط به یادگیری جلوه­گر شود. یکی از این نظریه­ها، نظریه یادگیری بر مبنای ساختار و کارکرد مغز، و با عنوان «یادگیری مبتنی بر مغز» شناخته می شود (سنه، 1382: 16). یادگیری مبتنی بر مغز یک رویکرد دانش­آموز محور است که به منظور تضمین اثربخشی و ماندگاری یادگیری فردی ارائه شده است. این شیوه­ی یادگیری به عنوان یک روش یادگیری، بر اساس ساختار و عملکرد مغز انسان بنیان نهاده شده است. برعکس شیوه های سنتی، یادگیری مبتنی بر مغز بر یادگیری معنادار به جای محفوظات، تأکید می نماید. به عبارتی دیگر، مغز به آسانی نمی­تواند چیزهایی را که منطقی یا معنادار نیستند، یاد بگیرد (توفکسی و دمیرل[1]، 2009: 1782).

یادگیری مبتنی بر مغز، شیوه­ای از تفکر درباره­ی فرآیند یادگیری است. این شیوه مجموعه ای از اصول، پایه های دانشی و مهارت هایی است که از طریق آنها ما بهتر می توانیم در رابطه با فرآیند یادگیری، تصمیم بگیریم. هدف مطالعات پژوهشی مغز محور، شامل آموزش بر اساس تفاوت های فردی، تنوع بخشی به راهبردهای تدریس، و به حداکثر رساندن فرآیند یادگیری طبیعی مغز است (دومان[2]، 2010، ص 2078). بر اساس این نظریه تا زمانی که که مغز از انجام فرآیندهای طبیعی خود ممنوع نیست، یادگیری رخ خواهد داد (راماکریشنان و آناکودی[3]، 2013: 236).

در تبیین و ساده سازی فهم روش یادگیری مبتنی بر مغز، جنسن[4] (2008) معتقد است که این شیوه ی آموزشی بر اساس سه واژه به خوبی قابل درک است: تعامل[5]، راهبردها[6]، و اصول[7]. یادگیری مبتنی بر مغز تعامل راهبردهای مبتنی بر اصولی است که بر اساس مغز انسان پدید آمده اند. این شیوه از آموزش، به معنای یادگیری مطابق با روشی است که مغز به طور طبیعی برای یادگیری طراحی گردیده است (جنسن، 2008: 4). مغز انسان یک عضو استثنایی است که در آن رمز و رازهای بیشماری نهفته است و دارای ویژگی های مختلفی است که در هر لحظه از زمان باید مورد بررسی قرار گیرد. لذا در حالی که مغز میزبان هر نوع یادگیری است، این پرسش هیچ وقت نباید نادیده گرفته شود که بر اساس ساختار مغز، بهترین راه یادگیری چیست (اینسی و ارتن[8]، 2010: 1).

بر اساس آن چه گفته شد این پژوهش در تلاش است تا با به کارگیری شیوه ای نوین از یادگیری مبتنی بر مغز در آموزش و یادگیری درس علوم، تأثیر آن را بر یادگیری و یادداری دانش آموزان در قیاس با روش های معمول و مرسوم موجود در مدارس، مورد بررسی قرار دهد.

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*