کارشناسی ارشد اهلیت اشخاص در صدور ، قبولی ، ظهرنویسی و ضمانت در برات …

1-5-3- مفهوم ضمانت در اسناد تجاری………………………………………………………………………………………….24
فصل دوم : اهلیت در اشخاص حقیقی و حقوقی
2-1- اهلیت تمتع………………………………………………………………………………………………………………………….26
2-1-1- اهلیت تمتع در اشخاص حقیقی…………………………………………………………………………………………..26
2-1-2- اهلیت تمتع در اشخاص حقوقی…………………………………………………………………………………………28
2-2- اهلیت استیفاء……………………………………………………………………………………………………………………….30
2-2-1- اهلیت استیفاء در اشخاص حقوقی………………………………………………………………………………………30
2-2-2- اهلیت استیفاء در اشخاص حقیقی……………………………………………………………………………………….32
2-2-2-1- بلوغ……………………………………………………………………………………………………………………………33
2-2-2-1-1- بلوغ در کتاب…………………………………………………………………………………………………………..34
2-2-2-1-2- بلوغ در سنت…………………………………………………………………………………………………………..35
2-2-2-1-3- بلوغ از دیدگاه قانون مدنی و قانون مجازات اسلامی……………………………………………………..36
2-2-2-2- عقل……………………………………………………………………………………………………………………………36
2-2-2-3- رشد……………………………………………………………………………………………………………………………37
2-2-2-4- محجورین……………………………………………………………………………………………………………………38
2-2-4-1- صغار………………………………………………………………………………………………………………………….39
2-2-2-4-1-1- صغیر غیرممیز………………………………………………………………………………………………………40
2-2-2-4-1-2- صغیر ممیز…………………………………………………………………………………………………………..41
2-2-2-4-2- غیر رشید…………………………………………………………………………………………………………………41
2-2-2-4-2- مجانین……………………………………………………………………………………………………………………42

پایان نامه

2-2-2-4-3- 2- جنون دائمی……………………………………………………………………………………………………….42
2-2-2-4-3-2- جنون ادواری……………………………………………………………………………………………………….43
2-4- اصول حاکم بر تعهد اسناد تجاری در حقوق ایران…………………………………………………………………….44
2-4-1- اهلیت……………………………………………………………………………………………………………………………..45
2-4-2- رضایت……………………………………………………………………………………………………………………………50
2-4-3- شرایط شکلی موثر در اعتبار عمل تجاری…………………………………………………………………………….51
2-5- اصول حاکم بر اسناد تجاری…………………………………………………………………………………………………..52
2-5-1- اصل عدم ایرادات در اسناد تجاری………………………………………………………………………………………53
2-5-1-1- ایراد به شرایط صوری…………………………………………………………………………………………………..56
2-5-1-2- ایراد مربوط به عدم اهلیت و فقدان شرایط اساسی صحت معاملات…………………………………….57
2-5-1-3- تهاتر دین ناشی از سند………………………………………………………………………………………………….58
2-5-1-4- ایراد تحصیل مجرمانه سند……………………………………………………………………………………………..59
2-5-1-5- ایراد سوء نیت دارنده…………………………………………………………………………………………………….61
2-5-2- اصل استقلال امضاء ها ……………………………………………………………………………………………………..63
2-5-3- اصل استقلال تعهد…………………………………………………………………………………………………………….66
2-5-4- اصل اشتغال ذمه……………………………………………………………………………………………………………….68
2-5-5- اصل مدنونیت…………………………………………………………………………………………………………………..70
2-6- قانون حاکم بر اهلیت در حقوق بین الملل خصوصی از دیدگاه قانون گذار ایران…………………………..71

فصل سوم : آثار فقدان اهلیت
3-1- فقدان شرایط بلوغ…………………………………………………………………………………………………………………74
3-1-1- صغیر غیرممیز……………………………………………………………………………………………………………………76
3-1-2- صغیر ممیز………………………………………………………………………………………………………………………..77
3-2- غیر رشید( فقدان رشد در شخص بالغ ) ………………………………………………………………………………….79
3-3- جنون ………………………………………………………………………………………………………………………………….80
3-4- نقش اهلیت در ایفای تعهدات تجارتی……………………………………………………………………………………..83
3-4-1- برات……………………………………………………………………………………………………………………………….84
3-4-1-1- صادر کننده برات………………………………………………………………………………………………………….85
3-4-1-2- براتگیر…………………………………………………………………………………………………………………………86
3-4-1-2-1- قبولی برات……………………………………………………………………………………………………………..87
3-4-1-2-2- ماهیت قبولی…………………………………………………………………………………………………………….87
3-4-1-2-3- اعلان قبولی……………………………………………………………………………………………………………..88
3-4-1-2-4- انعکاس قبولی در برات……………………………………………………………………………………………..89
3-4-1-2-4- آثار قبولی برات…………………………………………………………………………………………………………90
3-4-1-2-5- قبولی شخص ثالث غیراز براتگیر…………………………………………………………………………………91
3-4-2- سفته…………………………………………………………………………………………………………………………………91
3-4-3- چک…………………………………………………………………………………………………………………………………92
3-4-3-1- صادر کننده چک…………………………………………………………………………………………………………..92
3-4-3-2- محال علیه …………………………………………………………………………………………………………………..94

یک مطلب دیگر :

3-5- اهلیت ضامن اسناد تجاری……………………………………………………………………………………………………..94
3-6- تاثیر ورشکستگی تاجر در ایفای تعهدات………………………………………………………………………………….96
3-6-1- حال شدن دیون تاجر ورشکسته………………………………………………………………………………………….97
3-6-2- عدم تعلق بهره به دیون ورشکسته………………………………………………………………………………………100
3-6-3- منع مداخله تاجر ورشکسته از ایفای تعهدات……………………………………………………………………….100
3-6-4- تسلیم عین معین………………………………………………………………………………………………………………100
3-6-5- موضوع تعهد ورشکسنه انجام عمل حقوقی………………………………………………………………………….101
نتیجه گیری و پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………..103
منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………105
چکیده
پیدایش اسناد تجاری به تاریخ حقوق تجارت باز می گردد و در یک نگاه کلی ، حاصل نیازهای تجاری و بازرگانی است. علت پیدایش این اسناد در سه ضرورت اصلی سرعت ، سهولت و امنیت روابط تجارتی خلاصه می شود.این اسناد در جهت تسهیل گردش ثروت و سرعت بخشیدن به کارها و نیز معاف کردن تجار از انجام کارهای اداری وقت گیر مورد استفاده قرار می گیرند. اما وجود این اسناد برای صدور آن کافی نیست و اگر مطابق مقررات ماهوی صادر نشود اعتباری ندارد مهمترین این مقررات داشتن اهلیت است فقدان اهلیت موجب بی اثر شدن و بی اعتباری صدور این اسناد می گردد به عبارت دیگر فقدان اهلیت موجب می شود تعهدی برای صادرکننده و امضاء کننده آن ایجاد نشود مانند این است که سندی صادر نگردیده است بنابراین اگر صادرکننده یا متعهد در هنگام صدور یا قبول تعهد اهلیت نداشته باشد سند، منشاء اثر نخواهد داشت. در این پایاننامه اهلیت اشخاص را در صدور قبولی ، ظهرنویسی و ضمانت در برات ، سفته و چک  در سه فصل مورد بررسی قرار دادیم.بابررسی این موضوع معلوم گردید که در اسناد تجاری هر امضایی با توجه به امضائ، به طور مستقل دارای اعتبار میباشد هر چند سند تجاری ، مجعول باشد ولی تعهدات امضاکنندگان ان معتبر میباشد و اهلیت صادرکننده سند،مربوط به تعهدات صادرکننده میباشد.  با مراجعه به منابع حقوق مدنی و تجارت صورت پذیرفته است که فصل اول کلیات بوده و فصل دوم اهلیت اشخاص حقیقی و حقوقی و در نهایت در فصل سوم نیز فقدان اهلیت و تاثیر آن در اسناد تجاری  را مورد بررسی قرار داده ایم.
کلید واژه : اهلیت ، اسناد تجاری ، برات ، سفته ، تعهد

مقدمه
با گسترش و پیچیدگی روابط تجاری ، بشر به فکر ایجاد جانشین برای پول افتاد و اسنادی برای جایگزین شدن به جای پول به وجود آمد اسنادی که به تدریج متحول شد هم اکنون این اسناد تجاری دارای اهمیت و نقش بیشتری در گردش ثروت و توسعه اقتصادی ایفاء می نمایند. اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی در مراودات اسناد تجاری مانند سایر معاملات باید در اظهار اراده اهلیت آن را داشته باشند. به عبارت دیگر با اراده سالم عقد یا تعهدی را ایجاد کنند از جمله اعمال حقوقی مربوط به اسناد تجارتی خاص (چک ، سفته و برات) در قانون تجارت ، صدور ، ظهر نویسی ، قبولی و ضمانت می باشد و تعهد تجاری یا تعهد براتی به منزله متعهد شدن در تأدیه وجه سند تجاری می باشد. تعهدی که منشأ ایجاد آن ناشی از اعمال حقوقی چون صدور ، ظهر نویسی ، ضمانت و قبولی می باشد همچنین از  شرایط اساسی صحت معاملات که در ماده 190 ق.م بیان گردیده ، فی الواقع از قوانین امری و مربوط به نظم عمومی بوده که تراضی افراد جهت عدول از چنین شرایطی پذیرفته نبوده و ضمانت اجرایی خاص جهت عدم رعایت آن وضع گردیده است . تاکید قانون بر لزوم وجود اهلیت در متعاملین به منظور صحت معامله این سوال را به همراه دارد که اگر متعاملین فاقد اوصاف باشند یا اوصاف بلوغ ، رشد و عقل مذکور را به طور ناقص داشته باشند تکلیف معامله آنها چگونه خواهد بود؟
بیان مسئله اساسی تحقیق
آنچه که در این تحقیق سعی در انجام آن گردیده بررسی اهلیت امضاء کنندگان اسناد تجاری خاص (برات ، سفته ، چک) است. در قانون تجارت فقط به شرایط شکلی اسناد پرداخته و شرایط ماهوی مربوط به امضاء کنندگان اسناد تجاری مسکوت مانده است و لیکن این سکوت به معنای فقدان شرایط ماهوی در مورد این اعمال حقوقی نیست و برای جبران این خلاء قانونی در قانون تجارت ، علی القاعده باید به قانون عام (قانون مدنی ) رجوع نمود. در قانون مدنی تعهد تعریف نشده است ولی اصطلاحاً تعهد یعنی یک رابطه حقوقی یا یک وضعیت حقوقی میان متعهد و متعهدله است . در حقوق تجارت و مشخصاً در مبحث اسناد تجاری برای کلیه امضاء کنندگان تعهد ایجاد می شود و مورد تعهد در اسناد تجاری تادیه وجه سند تجاری می باشد. تعیین شرایط صحت چنین تعهدی که در حقوق تجارت «تعهد تجاری» یا «تعهد بــراتی» نامیده می شود بر اساس قانون مدنی ،بعنوان قانون مبنا برای تشخیص صحت تعهد ازنظر ماهوی و فارغ از شرایط شکلی که در قانون تجارت تصریح گردیده است ، باید اهلیت شخص ، احراز گردد. (وفق ماده 190 ق. م.) در رجوع به قانون مدنی برای تبیین اهلیت در اسناد تجاری با سوالات متعددی مواجه می شویم:
سوالات تحقیق
اول – آیا نقش اهلیت در متعهدین اسناد تجاری خاص (تعهد براتی ) با سایر اعمال حقوقی یکسان است؟
دوم- آیا ضمانت اجرای فقدان اهلیت در متعهدین اسناد تجاری با سایر اعمال حقوقی واحد است؟
سوم- آیا اصول حاکم بر اسناد تجاری تأثیری در موضوع اهلیت دارد؟
فرضیات
اول : از نظر لزوم وجود اهلیت در تعهد براتی با سایر اعمال حقوقی اختلافی به نظر نمی رسد ولی از نظر شرایط اعمال (اهلیت تصرف) دارای نقش یکسان نمی باشند.
دوم: در تعهد تجاری، فقدان اهلیت احدی از متعهدین براتی، ضمانت اجرایی بطلان یا عدم نفوذ تعهد براتی سایر متعهدین را موجب نمی شود و لیکن در سایر اعمال حقوقی فقدان اهلیت ضمانت اجرایی بطلان یا عدم نفوذ تعهد مدنی را موجب می شود.
سوم: برخلاف سایر اعمال حقوقی، در تعهد تجاری (براتی) اصولی حاکم است مانند اصل تجریدی بودن که تأثیری غیر مستقیم بر اهلیت دارد و براساس این اصل لغو تعهد یکی از متعهدین اسناد تجاری به علت عدم اهلیت، سبب لغو تعهد سایر مسئولین سند تجاری نخواهد شد.
روش تحقیق
روش این تحقیق بصورت توصیفی و تحلیلی است و محقق بنا دارد با استفاده از منابع علمی موجود و رویه های عملی و نظارت و آراء قضایی و اتکاء به تجارب علمی و عملی خود به بررسی و تحلیل موضوع بپردازد.
اهمیت و ضرورت انجام تحقیق: قانون تجارت ایران از قانون تجارت فرانسه اقتباس گردیده است و نویسندگان قانون تجارت به شرایط ماهوی اعمال حقوقی ناشی از صدور اسناد تجاری و … هیچ اشاره ای نداشته اند و این کاستی سبب شده است که شارحین قانون تجارت در تحلیل شرایط ماهوی راجع به اسناد تجاری به قانون مادر (قانون مدنی ) رجوع نمایند که این رجوع بعضاً به دلیل اصول خاص حقوق تجارت یعنی اصل سرعت و امنیت ، سبب اختلاف نظرات اساسی در دکترین و به تبع آن در رویه قضایی گردیده است و اختلاف نظر و خلأهای تحقیقاتی موجود و فواید احتمالی نظری و عملی آن اهمیت و ضرورت انجام تحقیق را تبیین می نماید.
اهداف تحقیق
نتایج حاصله از این تحقیق دارای یک هدف آرمانی یعنی ادامه دادن راه تجزیه و تحلیل علمی مواد قانون تجارت به اتکاء آخرین تحلیل های مکتسبه از رویه قضایی بوده و هدف کاربری تحقیق، پیداکردن راهکارهای جدید برای خاتمه دادن به مباحث  نظری و بکارگیری راهکارهای نهایی در آراء محاکم دادگستری و نهایتاً احقاق حق دارندگان باحسن نیت اسناد تجاری می باشد وقضاوت  محاکم دادگستری ، شوراهای حل اختلاف، جامعه وکلاء و مشاورین دادگستری به عنوان استفاده کنندگان عملی این تحقیق بوده و دانشجویان رشته حقوق نیز قادر به استفاده از نتایج آن می باشند.

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*